Kalendarz liturgiczny

11 Grudnia.

Św. Damazego, Papieża i Wyznawcy; IV dzień w oktawie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny; Poniedziałek II Tygodnia Adwentu – dzień ferialny.

Ryt półzdwojony. Szaty białe.

 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1

 

 

I. ŚW. DAMAZEGO, PAPIEŻA WYZNAWCY.

Ten, Który uciszył wzburzone fale morskie,

Którego Moc udziela życia drzemiącemu w ziemi ziarnu,

Który Łazarza uwolnił z więzów śmierci,

I po trzech dniach oddał go Marcie, siostrze jego,

Ten Sam Chrystus — mocno w to wierzę —

i mnie, Damazego, z martwych wzbudzi.

1. Dzień śmierci 11 grudnia 384 roku.

— Grób pierwotnie w krypcie nazwanej jego imieniem przy Via Ardeatina, od czasu Pawła I w kościele Św. Wawrzyńca in Damaso, który sam wybudował.

— Życie. Damazy był Hiszpanem; ojciec jego, Antoni, pracował jako archiwariusz Kościoła Rzymskiego; matka, Laurencja, dożyła wieku 92 lat. Jako młodzieniec pracował Damazy w archiwum papieskim; w roku 366 wybrany został na papieża. W pierwszych latach swego pontyfikatu odpierać musiał ataki zwolenników antypapieża Ursicinusa. Panował na Stolicy Piotrowej od 366 do 384 r. Kościół właśnie wtedy uzyskał wolność; odtąd głównym obowiązkiem Papieży była troska o rozwój życia kościelnego i o piękno Służby Bożej. Nasz Święty Papież odegrał w tym czasie doniosłą rolę.

Poznaj dalszą część rozważania:

Jego zasługą jest dostarczenie Kościołowi dobrego przekładu Pisma Świętego; w tym celu powołał Św. Hieronima, który je przetłumaczył na łacinę („Vulgata”); przekładem tym posługujemy się jeszcze dziś. Św. Damazy zachęca nas dziś do częstego i uważnego. Był on wielkim miłośnikiem Liturgii. On to czytania Pisma Świętego prawdopodobnie wprowadził do wszystkich kościołów chóralny (na przemian) śpiew psalmów; on również zarządził, by na końcu każdego Psalmu dodawano słowa „Chwała Ojcu”. Za przykładem Jerozolimy wprowadził do Mszy niedzielnych śpiew Alleluja. Św. Damazy złożył uroczyście do grobu ciała wielu Męczenników i zaopatrzył nagrobki prawie wszystkich rzymskich męczenników w napisy wierszowane. Stał się więc wielkim piewcą Męczenników. Św. Hieronim pozostawił nam piękne o nim słowa: „Był dziewiczym nauczycielem dziewiczego Kościoła”. Trudno wystawić piękniejsze świadectwo kapłanowi!

2. Msza (Si diligis) wspólna na uroczystość Papieży. Omówimy jej teksty szczegółowo, gdyż jej myślą przewodnią jest: Obietnice Chrystusa dane Św. Piotrowi przechodzą na jego następców i na nich się spełniają. Spośród słów Chrystusa skierowanych do Św. Piotra najbardziej charakterystyczne są: „Jeżeli mnie miłujesz, Szymonie Piotrze, paś baranki Moje, paś owce Moje”, które to słowa stanowią treść Introitu. Ta idea owczarni i pasterza występuje również w dalszych częściach Mszy katechumenów, a słowa: „Ty jesteś Opoką, a na tej Opoce zbuduję Kościół Mój” rozbrzmiewają od śpiewu Alleluja aż do końca Mszy.

Introit, różny od klasycznych wzorów, zawiera słowa Chrystusa; słowa Psalmu 30/29/ wypowiada Św. Papież, dziękując za powołanie na pasterza owczarni Chrystusowej oraz za obronę przed wrogami. W modlitwie tej zawarta jest z pewnością treść słów Chrystusa: „Bramy piekielne nie zwyciężą go”. W kolektach wielbimy również Boga jako wiernego Pasterza, Który opiekuje się swoją owczarnią i strzeże jej przez Św. Papieża, którego Bóg ustanowił pasterzem całego Kościoła. Druga kolekta, którą się bardzo rzadko odmawia, odnosi się do słów Chrystusa „bramy piekielne”.

Epistoła jest zupełnie nowa. Zawiera słowa Św. Piotra, pierwszego Pasterza, skierowane do jego następców, Papieży: „Starszych przeto, którzy są wśród was, proszę, jako równie starszy i świadek Męki Chrystusowej [był on świadkiem śmiertelnego lęku w Ogrodzie Oliwnym, świadkiem pojmania i widział Jego skrwawione Oblicze, gdy po trzykrotnym zaparciu się Chrystusa wzrok Mistrza spoczął na nim] oraz uczestnik tej Chwały, która ma się objawić. Paście trzodę Bożą, która jest przy was, czuwajcie nad nią nie z musu, ale chętnie dla Boga, a nie dla szkaradnego zysku. Ani też jako panujący nad duchowieństwem, ale będąc świadomym wzorem dla owczarni. A gdy się zjawi książę pasterzy [Chrystus], otrzymacie niewiędnący wieniec Chwały… A Bóg wszelkiej Łaski, Który wezwał nas do Wiecznej Chwały Swojej w Chrystusie Jezusie, po niewielkim utrapieniu [odnosi się to do Papieży-Męczenników] udoskonali, utwierdzi i ugruntuje nas. Jemu chwała i panowanie na wieki wieków. Amen”. Nie trzeba chyba zaznaczać, że epistoła ta jest klejnotem skarbca naszego Mszału.

Graduał nawiązuje do słów „Seniores”, „consenior” i odnosi je do wyniesienia Św. Damazego na stolicę Piotrową.

Śpiew Alleluja jest niejako wstępem do Ewangelii; występuje w nim główny jej motyw: „Ty jesteś Opoką [skałą], a na tej Opoce zbuduję Kościół Mój”. Ta obietnica Chrystusa spełnia się w papiestwie. Ono jest tą niewzruszoną skałą Kościoła Świętego.

Ewangelia oznajmia ludziom wszystkich czasów, że prymat Św. Piotra i jego następców, Papieży, jest przez Niego ustanowiony. Oni są opoką, a zarazem tymi, którzy dzierżą klucze Kościoła i którym dana jest obietnica, że moce piekielne nie mogą im szkodzić.

Antyfona na Ofiarowanie zawiera słowa Proroka Jeremiasza, które w Liturgii odnosi się często do osoby Chrzciciela: „Otom dał słowa moje w usta twoje; otom cię dziś postawił nad narodami, i nad królestwami, abyś wyrywał i burzył, i wytracał i rozwalał, i budował i sadził” (Jer 1, 9-10). Przemawia tu Chrystus do Św. Piotra i jego następców; przekazuje im dar nieomylności w nauczaniu; nakłada na ich głowy potrójną koronę (tiarę) i udziela im władzy wiązania i rozwiązywania.

Sekreta nawiązuje znowu do myśli o pasterzu i owczarni: Pasterz i owczarnia powinny starać się podobać Bogu.

Podczas gdy wierni przystępują do Stołu Pańskiego, słyszymy jeszcze raz powtarzające się jak główny motyw w dramacie muzycznym słowa: „Ty jesteś Opoką, a na tej Opoce zbuduję Kościół Mój”. Te słowa jednak nie dotyczą li tylko papieża, lecz również każdego wierzącego. On również ma być opoką wiary, nadziei i miłości, opoką, na której Chrystus buduje duchowy Kościół, a buduje go właśnie w Komunii Świętej.

Pierwsza modlitwa po Komunii Świętej nie tyle mówi o poszczególnych wiernych, ile raczej o Kościele, „pokrzepionym świętym pokarmem”. Prosimy w niej o czystość wiary, o wolność Kościoła i pomoc w rządach dla jego Pasterzy.

W drugiej modlitwie słyszymy po raz ostatni słowa o pasterzu i owczarni: „Niechaj się ani pasterz nie żali z braku posłuszeństwa swej trzody, ani trzoda z braku opieki pasterza”.

Zważywszy to wszystko stwierdzić należy, że jest to nadzwyczaj piękny i treściwy formularz mszalny. Liturgista jednak powinien mieć się na baczności, by tak częste wracanie do tej samej mszy (24 razy w roku) nie zmniejszyło jego nabożeństwa; dawniej istniało pod tym względem większe urozmaicenie.

II. PONIEDZIAŁEK PO 2 NIEDZIELI ADWENTU.

Zbawiciel przychodzi w Dzień Bożego Narodzenia i w Dzień Bożego Gniewu 

1. Czytanie adwentowe. Prorok ukazuje nam dzisiaj ponury odpowiednik Jerozolimy, Babilon, miasto księcia tego świata, które ma ulec karze i zniszczeniu (Ks. Iz. z rozdz. 13):

„Oto Dzień Pański przyjdzie okrutny, pełen rozgniewania,

gniewu, i zapalczywości,

aby obrócić ziemię w pustynię, a jej grzeszników z niej zetrzeć.

Bo gwiazdy niebieskie i jasność ich nie wypuszczą światła swego;

zaćmiło się słońce na wschodzie i księżyc nie zaświeci światłem swoim.

I nawiedzę złości świata,

a na bezbożnych nieprawość ich,

i uczynię, że ustanie pycha niewiernych,

a hardość mocarzów poniżę…

Dlatego niebem zatrzęsę

i poruszy się ziemia z miejsca swego dla zagniewania Pana Zastępów,

i dla Dnia Gniewu zapalczywości Jego.

I będzie jak sarna uciekająca i jak owca, a nie będzie, kto by zgromadził;

każdy się obróci do ludu swego i każdy do ziemi swej ucieknie.

Każdy, którego znajdą, zabity będzie,

każdy, który nadejdzie, od miecza polegnie…

I będzie Babilon ów, sławny wśród królestw, słynna duma Chaldejczyków,

jak wywrócone przez Pana Sodoma i Gomora”.

Słowa Proroka dawno się spełniły. Babilon leży w gruzach jako symbol upadku wszelkiej ziemskiej potęgi.

Poznaj dalszą część rozważania:

Tak więc Mesjasz przychodzi w dzień Bożego Narodzenia dla sprawiedliwych do Jeruzalem, a w Dzień Bożego Gniewu dla grzeszników do Babilonu.

2. Śpiewy adwentowe. Ich tematem jest znów Jeruzalem:

„Obcy nie będą więcej przechodzić przez Jeruzalem;

gdyż w ów dzień góry będą sączyć słodkość,

a pagórki popłyną mlekiem i miodem — mówi Pan.

Bóg przyjdzie od Libanu,

a Święty od mrocznej i lesistej góry”.

„Jak matka pociesza dziatki swoje, tak ja was pocieszę, mówi Pan. (Resp. 3)

I z miasta Jeruzalem, które wybrałem, przyjdzie wam pomoc,

i ujrzycie, i serce wasze weselić się będzie.

Syjonowi przyniosę zbawienie,

a chwałę moją dam Jeruzalem”. (Resp. 5, 2 niedz.)

Te responsoria przedstawiają wspaniałości łaski i pociechę, jaką Łaska daje. Antyfony dnia zwracają się ku nadchodzącemu Królowi:

„Z Nieba przyjdzie Władca i Pan, a w ręku jego chwała i panowanie” (ant. do Bened.).

„Oto przyjdzie Król, Pan wszystkiej ziemi, i sam zdejmie z nas jarzmo niewoli” (ant. do Magn.).

Jakież to piękne! W słońcu Liturgia upatruje Króla; według myśli Adwentu jesteśmy jeszcze w jarzmie niewoli.

Dzisiaj także możemy stworzyć harmonijną mozaikę rozmyślań: Pan przychodzi w dzień Bożego Gniewu do Babilonu, w dzień Bożego Narodzenia do Jeruzalem. Możemy to rozpatrywać z punktu widzenia historycznego i eschatologicznego. Ważniejsze jest jednak duchowe Jego przyjście przez Łaskę do duszy naszej, będącej równocześnie i Jeruzalem, i Babilonem. Oby Zbawiciel wszedł z Łaskami do Jeruzalem, a ze zniszczeniem do Babilonu duszy naszej!

3. Psalm 80/79/. Spośród czterech psalmów adwentowych psalm ten jest najbardziej spleciony z Adwentem; na to wskazuje już typowa kolekta adwentowa, pojawiająca się w pięciu odmianach: „Excita potentiam tuam, et veni”. „Wzbudź moc twoją i przyjdź”. Zwrot ten wyjęty jest z naszego psalmu. Psalm 80/79/ jest wysoce poetyczną elegią zawierającą pięknie przeprowadzone podobieństwo o zniszczonym szczepie winnym: Izrael, niegdyś płodny Boży szczep winny, jest spustoszony (oznacza to wygnanie babilońskie); jest on zdany na samowolę swych nieprzyjaciół. W czterech mocnych zwrotkach błaga Psalmista o przywrócenie dawnej świetności.

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; Mszał Rzymski 1949r.

I. ŚW. DAMAZEGO, PAPIEŻA I WYZNAWCY.

Św. Damazy, rodem z Hiszpanii, był Papieżem od 366 do 384 r. Po epoce prześladowań zaczęła się z IV-ym wiekiem epoka herezji. Rządząc w epoce herezji zwołał drugi Sobór Konstantynopolitański, na którym potępiono Ariusza. Zachęcił do nowego przekładu Pisma Św. Hieronima, który nazwał Damazego: „Doktorem dziewiczym, Kościoła Dziewicy”. Był dbały o cześć ŚŚ. Męczenników i o sprawy liturgiczne. Umarł w r. 384.

II. Podczas Adwentu, kiedy się odprawia jakąkolwiek Mszę świąteczną czyni się komemorację ferii przez odmawianie kolekty z poprzedniej niedzieli, z wyjątkiem Suchych dni, które mają, własną, kolektę. W tygodniu zaś, gdy nie ma Mszy własnej, odmawia się Mszę niedzielną.

MSZA WOTYWNA O N. M. P. NA CZAS ADWENTU (zwana u nas Roratami).

 

 

 

† † †

 

 

 

 

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 11-go grudnia oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

W Rzymie uroczystość Św. Damazego, Papieża i Wyznawcy, który potępił heretyka Apollinariusza i wygnanemu Piotrowi, Biskupowi Aleksandrii przywrócił znowu jego stolicę Biskupią; odnalazł także wiele ciał Świętych Męczenników i groby ich ozdobił poetycznymi napisami.

Również w Rzymie męczeństwo Św. Trasona; ponieważ wspierał mieniem swoim Chrześcijan, co jęczeli po więzieniach lub za karę używani byli do ciężkich robót przy łaźniach lub budowlach publicznych, kazał go cesarz Maksymian pojmać i ściąć ze Świętymi Poncjanem i Pretekstatem.

W Amiens śmierć męczeńska Świętych Wiktoryka i Fuscjana za tegoż samego Maksymiana. Starosta Rykcjowar kazał im w nosy i uszy powciskać ostrza żelazne, skronie poprzebijać rozżarzonymi gwoździami, oczy wydłubać i wreszcie ciała ich użyć za tarcze dla łuczników. W końcu mieczem kata uzyskali koronę wiekuistą wspólnie z Św. Gencjanem, który ich poprzednio ugościł.

W Persji pamiątka Św. Barsaby, Męczennika.

W Hiszpanii uroczystość Św. Eutychiusza, Męczennika.

W Piacency uroczystość Św. Sabina, Biskupa, posiadającego moc pełnienia cudów.

W Konstantynopolu pamiątka Św. Daniela, Stylity.

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2023