Kalendarz liturgiczny

11 Marca.

PONIEDZIAŁEK IV TYGODNIA WIELKIEGO POSTU

Stacja u 4-ech Świętych Koronowanych

Ryt zdwojony. Szaty fioletowe.

10 lat odpustu i 10 kwadragen.

 

 

UWAGA!

W poniedziałki Wielkiego Postu zgodnie z kan. 1252 § 3, zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917, obowiązuje POST ILOŚCIOWY. Szczegóły o obowiązujących postach są opublikowane w wpisie: Nauki katolickie o Wielkim Poście. 

 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1 i 2

 

 

Krzyż i zmartwychwstanie

Wielkanoc się zbliża! Żydzi zabierają się do zburzenia świątyni Chrystusowej. On jednak zapowiada Swoje Zmartwychwstanie. Kościół jak prawdziwa matka chce, abyśmy żyli, a zbezczeszczoną świątynię duszy oczyszcza.

Antyfony główne:

„Wynieście to stąd, mówi Pan, i domu Ojca mego nie czyńcie domem targowiska” (ant. do Bened.).

„Zburzcie tę świątynię, mówi Pan, a ja w trzy dni ją odbuduję. Ale to mówił o świątyni ciała swego” (ant. do Magn).

W tych dwóch tekstach zawarte są myśli przewodnie Wielkiego Postu: pierwszy mówi o oczyszczeniu duszy, drugi o krzyżu i zmartwychwstaniu.

Poznaj dalszą część rozważania:

W III stuleciu w Rzymie post rozpoczynał się dzisiaj i trwał wówczas tylko trzy tygodnie. Widać to w Liturgii po dzień dzisiejszy, gdyż odtąd motyw Męki wyraźniej wysuwa się na czoło. Uderza nas zmiana nastroju w tekstach: wszystkie następne Ewangelie (poza czwartkową) wyjęte są ze Św. Jana, który opisuje historię wewnętrznej męki Pańskiej walkę ciemności ze światłością. Taki jest temat całej Ewangelii Św. Jana: „Światłość w ciemnościach świeci, a ciemności jej nie ogarnęły” (chociaż zaciekle ją zwalczały). Św. Jan będzie nam to przedstawiał w ciągu najbliższych dni Lekcje ukazują przeważnie postacie będące figurą cierpiącego Zbawiciela; w śpiewach również spostrzegamy wyraźną zmianę: dotychczas otwierali w nich swe serca wierni bądź też katechumeni i pokutnicy, serca przepojone duchem pokuty, tęsknoty i radości, obecnie zaś Chrystus skarży się i cierpi. Dzisiejsza Msza robi wrażenie, jak gdyby główne jej myśli były powtórzeniem wczorajszej: w Lekcji jest również mowa o dwóch niewiastach, z których jedna jest matką prawdziwą (Kościół). Tak samo Ewangelia z naciskiem zaczyna się od słów: „A zbliżała się Pascha żydowska”.

1. Stacja wypada dziś w kościele Czterech Świętych Koronatów. Pod datą 8 listopada tak mówi o nich Martyrologium: „W Rzymie, przy via Lavicana, dzień narodzin [dla Nieba]. Czterech Świętych Koronatów, braci: Sewera, Seweriana, Karpofora i Wiktoryna, których za cesarza Dioklecjana zasmagano na śmieć ołowianymi biczami. Imiona ich odkryto, dzięki Objawieniu Bożemu, dopiero wiele lat później. Ponieważ pierwotnie imion ich nie zdołano ustalić, zarządzono, by rocznicę ich śmierci… obchodzić pod nazwą Czterech Świętych Koronatów [Quatuor Coronatorum]; zwyczaj ten utrzymał się w Kościele nawet po odkryciu ich imion”. Świątynia, w której od czasów Leona IV (847-855) zwłoki ich spoczywają pod ołtarzem, jest bardzo dawnym kościołem tytularnym. Tu się przechowuje również głowa Św. Sebastiana. Kościół Czterech Koronatów podlegał w ciągu wieków wielu przebudowom. Pomimo to jest on „jednym z najbardziej ciekawych i interesujących kościołów Wiecznego Miasta; jego dzieje możemy śledzić z samej budowli dzięki licznym fragmentom zachowanym we wnętrzu lub też zebranym w krużganku. Jest to więc świątynia czcigodna, pełna religijnego nastroju, pobudzająca do skupienia; wybornie nadaje się do obchodów liturgicznych” (*).

2. Msza (Deus, in nomine). 

Po radosnej niedzieli uderza nas dziś jakaś żywość uczucia i nastroju śpiewów mszalnych. Dwa pierwsze wprawdzie (Introit, Graduał) wyrażają skargę Chrystusa, podczas Ofiarowania natomiast słyszymy radosny hymn zmartwychwstania. Połączenie krzyża i zmartwychwstania zauważamy również w Ewangelii, w której Pan mówi o zburzeniu i ponownym odbudowaniu świątyni swego ciała. I to właśnie jest myślą przewodnią, ogromnie ważną do zrozumienia Liturgii wielkopostnej. Krzyż i zmartwychwstanie towarzyszą nam nieustannie. Święte współcierpienie i święte wesele uzupełniają się wzajemnie. W następnych tygodniach zobaczymy, że motyw Męki przybiera na sile, chociaż się nie zmniejsza radość zmartwychwstania. Lekcja opowiada o sądzie Salomonowym nad dwiema niewiastami. Przedstawiają one, podobnie jak wczoraj Agar i Sara, Kościół i synagogę: Chrystus, mądry Salomon, rozstrzyga spór obu niewiast, Kościoła i synagogi; ratuje dziecię (duszę ludzką) z rąk zbójeckich i od śmierci, a przyznaje prawej matce, Kościołowi. Wyrok ten w końcu i śmiercią. Chrystus przypłacił nienawiścią żydów, a w Ewangelii, podobnie jak w dniu wczorajszym, Liturgia rozmyślnie podkreśla, że „zbliża się Pascha żydowska” (chociaż była to pierwsza uroczystość wielkanocna od chwili publicznego wystąpienia Chrystusa Pana, wystarcza to jednak Liturgii, by wskazać na bliskość święta Paschy). Ewangelia opisuje pierwsze zetknięcie się Chrystusa z żydostwem; Jezus oczyszcza świątynię. Urażeni dotkliwie arcykapłani żądają, by udowodnił swoje posłannictwo. Chrystus Pan zapowiada znak swego zmartwychwstania: „Zburzcie tę świątynię…” W ten sposób już przy pierwszym zetknięciu z żydami przepowiada wynik tej walki, a mianowicie Wielki Piątek i Niedzielę Wielkanocną. Jezus nie zyskuje wyznawców w Jerozolimie: „dlatego, że znał on wszystkich” (mamy więc w Ewangelii motyw Męki, zmartwychwstania i pokuty). Odnosi się wrażenie, że Liturgia od samego początku pragnęła wybrać z Ewangelii Św. Jana te wszystkie miejsca, które wskazują na wzrost nienawiści żydów, prowadzący do Męki Pańskiej. Obecnie w Ofierze „Jezus nam się zwierza” (przeciwnie niż żydom). W antyfonie na Komunię Świętą słyszymy pieśń o słońcu (Psalm 18), aczkolwiek z antyfoną pokutną.

3. Motyw Męki. 

Motyw Męki Pańskiej nadaje dniom Wielkiego Postu i Wielkanocy bardzo wielkie znaczenie. Przypomnijmy sobie, jak określiliśmy ten czas odnowienia. Na pierwsze miejsce wysunął się motyw walki. Już w niedzielę siedemdziesiątnicy wkroczyliśmy na arenę, na której się odbywa wyścig do mety walka zapaśnicza. Współzawodnikami na arenie duszy są Chrystus i szatan. Tych dwóch zapaśników spotkaliśmy znowu w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu. Do największego napięcia walki, a zarazem do jej rozstrzygnięcia, dochodzi w trzecią niedzielę Wielkiego Postu, kiedy Mocniejszy pokonuje mocarza. Drugi z kolei to motyw wiosny. Jest on bardziej związany z życiem niż poprzedni. Wielki Post i Wielkanoc to święta wiosna (ver sacrum), w czasie której życie Łaski budzi się na nowo. Motyw ten odezwał się już bardzo wyraźnie w niedzielę sześćdziesiątnicy (przypowieść o siewcy). Kościół starożytny był nim mocno przejęty i w tym też duchu spoglądał na katechumenat oraz na nowe swoje latorośle. Szczytowym punktem tego motywu radości była niedziela różana. Właśnie teraz przywiązuje Kościół bardzo wielką wagę do czasu wielkanocnego jako do uczestnictwa naszego w Męce i Zmartwychwstaniu Chrystusa. Jako członki Mistycznego Ciała Chrystusowego mamy upodobnić się do Chrystusa: tu na ziemi przez udział w Jego Męce, a na tamtym świecie w zmartwychwstaniu i chwale. Z tym właśnie motywem Kościół wstępuje w Wielki Tydzień i wznosi się ku uroczystości Zmartwychwstania. Męka i Zmartwychwstanie znamionują ziemskie Życie Chrystusa Pana, Męka i Zmartwychwstanie stanowią również rytm drogi życiowej Mistycznego Chrystusa, Kościoła. Musi on przez wieki kroczyć drogą krzyża i biada mu, jeżeli z niej zboczy! Albowiem tylko na tej drodze dojdzie do celu – do zmartwychwstania. Taka jest również droga każdego Chrześcijanina. Moja dusza także musi obecnie smucić się i płakać z cierpiącym Chrystusem, ale jednocześnie radować się będzie z wewnętrznego swego zmartwychwstania. Ja także muszę być ukrzyżowany i zarazem przemieniony. „Z Chrystusem zostałem do krzyża przybity”; właśnie przez tę mękę na ziemi dusza się przemienia i bierze udział w Zmartwychwstaniu Chrystusowym. Im bardziej ziemska świątynia naszego ciała niszczeje, tym wyżej wzniesie się duchowa świątynia naszej duszy. Ciało drży i uskarża się: „Boże, w Imię Twoje zbaw mnie, i w Mocy Twojej uwolnij mnie… Albowiem obcy powstali przeciwko mnie” (Introit). Dusza natomiast przemieniona śpiewa: „Wykrzykujcie Bogu wszystka ziemio, służcie Panu z weselem” (Ofertorium). Na tym właśnie polega wielkość, że Kościół jako całość, i poszczególny Chrześcijanin, wnoszą do Mszy Świętej krzyż i zmartwychwstanie; jest to ich Ofiara „przez którą łączą się ze swą Głową w Ofierze Świętej.

Wreszcie nasuwa się jeszcze jedna myśl o moralnym pożytku z dzisiejszej Mszy Świętej. Dwie niewiasty w Lekcji wyobrażają Kościół i synagogę; możemy jednak z równą słusznością powiedzieć: dwie niewiasty zabiegają o duszę naszą – Kościół i świat. Jedna z nich pragnie naszego życia, druga naszej śmierci. Przyjrzyjmy się raz jeszcze prawdziwemu obliczu matki naszej oraz macochy naszej – Kościoła, świata. Czegóż to Kościół nie czyni, by zapewnić nam i utrzymać w nas życie Boże! Pomyślmy chociażby tylko o Wielkim Poście i jego Liturgii; jest to przecież szkoła wychowująca nas do tego życia. Jakże ze swej strony wysila się świat, aby nas zwabić i zgubić! I jeszcze jedna myśl z Ewangelii: w ciągu Wielkiego Postu Chrystus pragnie oczyścić świątynię duszy naszej, aby nie stała się ona targowiskiem, na którym panuje miłość własna i pożądliwość. Dusza ma być domem modlitwy i ofiary. Jeżeli wtedy powiążemy te obie myśli, musimy powiedzieć: świat chce duszę zabić i zamienić ją na targowisko i jaskinię zbójców.

 

—————————————-

Przypis do powyższego rozważania:

(*) Kirsch, Die Stationskirchen des Missale Romanum, s. 173n.

 

 

PRZEKAŻ 1.5% PODATKU
na rozwój Salveregina. Bóg zapłać
KRS: 0000270261 z celem szczegółowym: Salveregina 19503

 

 

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; 1949r.

W III wieku Post trwał tylko trzy tygodnie i rozpoczynał się z dzisiejszym dniem. Stąd układ Mszy różni się nieco od poprzednich. Ewangelie są wszystkie wyjęte z Ewangelii Św. Jana (z wyjątkiem czwartków, których Msza jest pochodzenia późniejszego).

Epistoła opowiada sławny sąd Salomona. Jedna z dwóch kobiet, proszących o rozsądzenie sporu, zadusiwszy dziecię swe w nocy, zazdrości drugiej matce, że syn jej pozostał przy życiu. Jest ona symbolem synagogi, której przywódcy, stłumiwszy przez swą obojętność życie religijne Izraela, zazdroszczą poganom, którym Kościół daje przez Chrzest i Pokutę nowe życie. Ewangelia zapowiada Mękę i Zmartwychwstanie Chrystusa. Pokutnicy i katechumeni przygotowywali się przez cały Wielki Post do Sakramentów Chrztu i Pokuty. My zaś przygotujmy się do Spowiedzi Wielkanocnej.

 

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 11-go marca oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

W Kartaginie Świętych Herakliusza i Zozymusa, Męczenników.

W Aleksandrii męczeństwo Świętych Kandyda, Piperiona i 20 towarzyszy.

W Laodicei w Syrii Świętych Trofyma i Thalusa, Męczenników, którzy za czasów Dioklecjańskiego prześladowania po wielu okrutnych mękach zdobyli koronę wiecznej wspaniałości.

W Antiochii pamiątka bardzo wielu Świętych Męczenników; na rozkaz cesarza Maksymiana położono niektórych na rozpalonych rusztach i to nie dlatego, aby ich szybko pozbawić życia, ale żeby się powoli smażyli; innych znowu poddano najokrutniejszym torturom i mękom, aż w końcu wszyscy zyskali palmę męczeństwa.

Tak samo Święci Gorgoniusz i Firmus.

W Kordowie Św. Eulogiusza, Kapłana, którego uznano godnym towarzyszyć w śmierci Męczennikom tego miasta w czasie prześladowania Chrześcijan przez saracenów, zwłaszcza że już przedtem z nimi współzawodniczył za pomocą pism omawiających Wiarę naszą Świętą.

W Sardes Św. Eutymiusza, Biskupa, który za obronę czci obrazów przez obrazobórcę cesarza Michała wysłany został na wygnanie, a w końcu za panowania cesarza Teofila zdobył sobie koronę męczeńską.

W Jerozolimie Św. Sofroniusza, Patryarchy.

W Mediolanie Św. Benedykta, Biskupa.

W okręgu Amiens Św. Firmina, Opata.

W Kartaginie Św. Konstantyna, Wyznawcy.

W Babuko w Kampanii Św. Piotra, Wyznawcy, słynącego daleko i szeroko ze swego cudotwórstwa.

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2024