Kalendarz liturgiczny

12 Marca.

ŚW. GRZEGORZA I WIELKIEGO, PAPIEŻA I WYZNAWCY; WTOREK IV TYGODNIA WIELKIEGO POSTU

Stacja u Św. Wawrzyńca in Damaso

Ryt zdwojony. Szaty białe.

10 lat odpustu i 10 kwadragen.

 

 

UWAGA!

W wtorki Wielkiego Postu zgodnie z kan. 1252 § 3, zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917, obowiązuje POST ILOŚCIOWY. Szczegóły o obowiązujących postach są opublikowane w wpisie: Nauki katolickie o Wielkim Poście. 

 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1 i 2

 

 

I. ŚW. GRZEGORZA I WIELKIEGO, PAPIEŻA I WYZNAWCY

Wyżej cenie cnotę cierpliwości niż znaki i cuda

Dzień śmierci 12 marca 604

— Grób w Bazylice Św. Piotra w Rzymie.

— Życie. Największy Papież-liturgista urodził się około 540 r. W roku 572 piastuje z ramienia cesarza urząd prefekta Rzymu. Około 575 r. wstępuje do Zakonu Św. Benedykta; w 579 r. jest nuncjuszem na dworze cesarskim w Konstantynopolu; w r. 590 zostaje jednomyślnie przez duchowieństwo i lud obrany Papieżem. Świadom swych zadań i pełen energii rządził Kościołem w czasie rozmaitych klęsk, jakie w postaci najazdu Longobardów, głodu i zarazy spadły na Rzym i Włochy. Pracował też owocnie nad nawróceniem germańskich plemion, zwłaszcza Anglosasów i nad powrotem arian do wyznania Rzymskokatolickiego. Gorliwie zabiegał o utrzymanie praw Kościoła i przywrócenie karności kościelnej.

Poznaj dalszą część rozważania:

Kościół, który w Swej liturgicznej księdze bohaterów, to znaczy w Martyrologium, bardzo jest powściągliwy w wygłaszaniu pochwał, pisze o nim, co następuje: „W Rzymie zgon Św. Grzegorza, Papieża i znakomitego Doktora Świętego Kościoła powszechnego. W uznaniu za chwalebne sprawowanie przezeń urzędu i nawrócenie Anglosasów na Wiarę Chrystusową nadano mu przydomek Wielkiego i Apostoła Anglii”. Zwłaszcza jednak w dziedzinie Liturgii jest on bardzo zasłużonym Papieżem. „Potężne a pełne umiaru, święte i podniosłe melodie liturgiczne chorału Kościoła Rzymskiego dziś jeszcze noszą i po wszystkie czasy nosić będą jego miano. Przez swój naturalny, pełen namaszczenia, a równocześnie przepojony uczuciem styl wywarł on nadto decydujący wpływ na udoskonalenie łaciny kościelnej. Przeważna część jego czterdziestu kazań na temat perykop ewangelicznych zamieszczona została w Brewiarzu jako czytania. W każdej Mszy Świętej spotyka kapłan ślad ducha Św. Grzegorza. Spod jego bowiem pióra wyszły trzy głębokie w treść prośby drugiej modlitwy przed przeistoczeniem (Hanc igitur.): (…) abyś (…) dni nasze w pokoju swym ustalił, a od wiecznego potępienia nas wybawić i w poczet wybranych Swoich zaliczyć raczył”. Mszał jego obowiązywał i dotychczas obowiązuje na całym Zachodzie. Św. Grzegorz zasłużył sobie na miano Wielkiego także jako wybitnie zasłużony mąż w dziedzinie Liturgii” (Bihlmeyer). Najznamienitsze jego pisma to: czterdzieści homilii o Ewangeliach, Regula Pastoralis (nauka o duszpasterstwie), która wytknęła kierunek całej pracy duszpasterskiej w wiekach średnich, Moralia (moralność chrześcijańska oparta na Księdze Joba), Dialogi, czyli Żywoty Świętych.

Msza (Si diligis) wspólna na uroczystość Papieży, wyjąwszy własną Kolektę, Sekreta i modlitwę po Komunii Świętej.

III. WTOREK IV TYGODNIA WIELKIEGO POSTU

Godzina Jego jeszcze nie nadeszła

Myśl o Męce potęguje się coraz bardziej. Chrystus z pełną świadomością Swego Bóstwa, prosi, jak Mojżesz za wiarołomnym ludem i za niego idzie na śmierć.

Dziś w pierwszym Responsorium Jutrzni Kościół wkłada w Usta Chrystusa Pana słowa:

„Czemu chcecie Mnie zabić, człowieka, który mówił wam prawdę? Jeśli źle powiedziałem, daj świadectwo o złem, a jeśli dobrze, czemu Mnie bijesz? Wiele dobrych dzieł uczyniłem wam: za które dzieło chcecie Mnie zabić?”

Antyfony o wschodzie i zachodzie słońca:

„Czemu chcecie Mnie zabić, człowieka, który mówił wam prawdę?” (ant. do Bened.).

„Nikt nie podniósł Nań ręki, bo jeszcze nie nadeszła godzina Jego” (ant. do Magn.).

Poznaj dalszą część rozważania:

1. Stacja u Św. Wawrzyńca in Damaso.

Gromadzimy się ponownie w kościele patrona katechumenów, Św. Wawrzyńca. Kościół ten zbudował Papież Damazy (366-384). W chórze widnieje napis: „Tobie, Chryste, ja, Damazy, poświęcam tę budowlę; doznałem pomocy od Męczennika Wawrzyńca”. Papież połączył z tą świątynią archiwum Kościoła Rzymskiego, w którym pracował jego ojciec. Z pierwotnej budowli nic już nie pozostało; dziś w pobliżu dawnego miejsca wznosi się nowy kościół.

2. Msza (Exaudi, Deus). 

Tekst Mszy przepojony jest motywem Męki, chociaż śpiewy Mszy wiernych utrzymane są raczej w tonie ufności. W czytaniach przewija się motyw Patriarchy tego tygodnia; w obydwóch jest mowa o Mojżeszu. Można więc powiedzieć, że Liturgia chce nam dzisiaj za pośrednictwem Mojżesza i psalmów umożliwić wgląd w zbolałą Duszę Chrystusa. Tekst Mszy dzisiejszej jest surowy i zrozumiały tylko dla tego, kto potrafi pojąć znaczenie starotestamentowych figur. W Introicie rozbrzmiewa już skarga cierpiącego Pana. Lekcja opisuje wstrząsającą scenę: lud żydowski znajduje się u stóp góry Synaj, na której Mojżesz przebywa od czterdziestu dni. Lud znużony wyczekiwaniem, wystawia sobie bożka (apisa), złotego cielca, tańczy przed nim i składa mu ofiary. Mojżesz zstępuje z góry, rozbija kamienne tablice na znak, że łączność z Bogiem została zerwana. Bóg zamierza zgładzić niewierny lud, ale Mojżesz wstawia się za nim i Bóg daje się przebłagać wzruszającą jego modlitwą. Mojżesz jest tu figurą Chrystusa. Ludzkość podpadła pod prawo śmierci, ale Chrystus za nią prosi, a nawet umiera. W każdej Mszy Świętej ponawia On swą modlitwę, w której wstawia się za nami, co więcej, uobecnia swoją zastępczą śmierć ofiarną. Graduał nawiązuje do typicznego charakteru Lekcji („ojcowie nasi nam opowiadali sprawę”). Ewangelia opowiada jedno ze zdarzeń wewnętrznej Męki Pana — jest święto Namiotów (około 6 miesięcy przed Męką); z drobnych nastrojowych obrazów poznajemy sytuację w Jerozolimie. Przybywający na to święto pielgrzymi rozmawiają w małych grupach o Chrystusie; mówią cicho, z obawy przed żydami. Nagle On sam staje w świątyni i naucza. Wymiana zdań ujawnia nienawiść żydów (ciemność) i daje Chrystusowi okazję do wyznania Swego Bóstwa (Światłość). Żydzi wykształceni pod względem dogmatycznym, rozumieją doskonale, że Chrystus udowadnia Swoje Bóstwo: „Ja Go znam, bo od Niego jestem i On Mnie posłał”; chcą więc Go pojmać, „ale jeszcze nie nadeszła godzina Jego” (motyw wielkanocny). Antyfona na Ofertorium i na Komunię Świętą to ofiarne modlitwy Chrystusa. Należy zauważyć, że dwa pierwsze śpiewy (Introit, Graduał) są poważne i pełne skargi, natomiast w śpiewach mszy wiernych przebija radość; można więc przyjąć, że pierwsze są śpiewami pokutników, drugie zaś wiernych.

3. Mojżesz i Chrystus. 

Dzisiejszą Mszę moglibyśmy najstosowniej zatytułować: Mojżesz i Chrystus. Przeżywamy tydzień poświęcony Mojżeszowi (dowodzą tego Responsoria Jutrzni). Mojżesz jako rozdawca manny jest figurą Chrystusa, który rozmnażając chleb nakarmił rzesze na pustyni, który też w Eucharystii karmi Chrześcijan na pustyni życia. Widzieliśmy, że Mojżesz również pod innymi względami jest figurą Chrystusa. Dziś jednak jest on figurą Chrystusa cierpiącego. Lekcja ukazuje nam wstrząsający widok: Mojżesz wstąpił na górę Synaj, by przyjąć od Boga przykazania, i pozostaje na niej przez czterdzieści dni. Tymczasem lud izraelski odstąpił od Boga, zrobił sobie złotego cielca, którego czcił jak Boga: „Ci są bogowie twoi, Izraelu, którzy cię wywiedli z ziemi egipskiej”. I lud tańczy wokół bałwana, składa ofiary i wesoło ucztuje. Mojżesz zstąpił z góry, w świętym gniewie strzaskał tablice Przykazań u jej podnóża, spalił cielca i przeprowadził srogie sądy nad ludem. Bóg chciał odtrącić od Siebie lud wiarołomny, a z Mojżesza uczynić protoplastę narodu nowego przymierza. I tu właśnie objawia się cała wielkość Mojżesza. Prosi i zaklina Boga, by ludowi przebaczył, zdobywa się na te wielkie słowa: „Proszę, zgrzeszył lud ten grzechem bardzo wielkim… Albo im odpuść tę winę, albo jeśli nie uczynisz, wymaż mnie z ksiąg Twoich, któreś napisał!” W tym poświęceniu się za lud jest Mojżesz figurą Chrystusa, który ofiaruje się i umiera za ludzkość. Naród żydowski rzeczywiście odepchnął wodza swego i Zbawiciela od swej społeczności, wymazał Go z ksiąg swych, wydał Go poganom i zawiesił na krzyżu. „Przeklęty każdy, kto wisi na drzewie…” Liturgia jednak pragnie, abyśmy głębiej wejrzeli w duszę Chrystusa, który we wzniosłym osamotnieniu wisząc na krzyżu, z całkowitym oddaniem spełnia swą arcykapłańską ofiarę.

Dlatego też Psalmy dzisiejszej Mszy są pieśniami bólu, wyrażającymi uczucia Chrystusa. Dozwalają nam one niejako czytać w Jego cierpiącej Duszy. Zwróćmy uwagę na cztery Psalmy, z których wzięte są śpiewy zmienne i które śpiewano w dawnych czasach mniej więcej w całości. Można zrobić ogólne spostrzeżenie, że Kościół starożytny przytaczając wiersz psalmu bierze pod uwagę cały Psalm, a dużo Psalmów w jego Liturgii posiada określony charakter. (I tak: Psalm 18 – to psalm apostolski; 44 Maryjny, 16 związany z osobą Św. Wawrzyńca, 54 – z osobą zaś cierpiącego Mesjasza, 87 nokturnowy). Psalmu 54 użył Kościół jako Psalmu Męki, jak to widzimy w jutrzni wielkoczwartkowej. Odmawiamy ten Psalm, przejmując go niejako z Ust Chrystusa: „Zasmuciłem się w trosce mojej i zatrwożyłem się dla głosu nieprzyjaciela… Serce moje zatrwożyło się we mnie i strach śmiertelny przypadł na mnie…” Chrystus myśli o Judaszu, o wszystkich grzesznych chrześcijanach, myśli też i o mnie: „Bo gdyby mi był złorzeczył nieprzyjaciel mój, byłbym to przeniósł, i gdyby był mówił hardo przeciwko mnie ten, który mnie nienawidził, może bym się ukrył przed nim. Ale ty, człowiecze jednomyślny, wodzu mój i znajomy mój, który po społu ze mną jadałeś pokarmy…” Chrystus widzi wielką nędzę duszy, widzi grzechy i spustoszenia, które świat i szatan nieustannie jej wyrządzają, i modli się w Psalmie 43: „Wydałeś nas jak owce na pożarcie… Sprzedałeś lud twój za darmo… Uczyniłeś nas przysłowiem między narodami, kiwaniem głowy między ludźmi…” W takim nastroju czytamy Lekcję: Chrystus, drugi Mojżesz, modlitwą walczy z Ojcem swym o dusze, cierpi i umiera za nie. „I dał się ubłagać Pan”. To była jedna tylko strona uczuć Chrystusa w cierpieniu, dopiero przedsionek (pierwsza część Mszy); ale w miejscu świętym (Msza wiernych) motywy są o wiele wyższe: w Ofertorium odmawiamy Psalm 39. Św. Paweł Psalm ten nazywa poranną modlitwą zstępującego na ziemię Chrystusa, a Liturgia czyni zeń modlitwę wieczorną Pana na krzyżu w Jutrzni Wielkopiątkowej. Chrystus wkłada w ten Psalm całego ducha ofiary, którym jest przepojony: „Ofiary obiaty nie chciałeś, ale uszy mi przysposobiłeś; całopalenia i [ofiary] za grzech nie żądałeś, wtedy rzekłem: Oto idę! W nagłówku księgi napisano o mnie, abym czynił Wolę Twoją; Boże mój, pragnąłem i Zakon Twój jest w środku serca mego”. Jakże piękny jest ten Psalm właśnie w Ofiarowaniu, podczas którego rozważam Ofiarę Chrystusa i Jego usposobienie ofiarne, a także łączę się z Jego poświęceniem. W ten sposób moja ofiara staje się ofiarą Pana, a dar ofiarny zostaje konsekrowany w przeistoczeniu. Oto jedna z dróg, wiodących do przeżycia całego dnia w nastroju Męki i Ofiary Chrystusa, oto sposób uczynienia naszego cierpienia cząstką ofiary Chrystusowej. I wreszcie antyfona na Komunię Świętą, w której Psalm 19 jest arcykapłańską modlitwą Pana, modlitwą przed wielką walką na Golgocie. Te cztery Psalmy są jedynie zachętą, by również z innych Psalmów poznawać Życie Duszy i Mękę Chrystusa Pana. Wskazują na to słowa Samego Zbawiciela: „Musiało się spełnić wszystko, co napisane jest w Prawie Mojżeszowym, w Prorokach i w Psalmach o mnie” (Łuk. 24, 44).

 

 

PRZEKAŻ 1.5% PODATKU
na rozwój Salveregina. Bóg zapłać
KRS: 0000270261 z celem szczegółowym: Salveregina 19503

 

 

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; 1949r.

 

I. ŚW. GRZEGORZA I WIELKIEGO, PAPIEŻA I WYZNAWCY

Urodzony w Rzymie w roku 540. Św. Grzegorz był senatorem i prefektem Rzymu. Zawsze jednak dążył do życia bardziej kontemplacyjnego i zamienił swój dom na klasztor, w którym przestrzegano Regułę Św. Benedykta; Św. Grzegorz napisał życiorys tego Patryarchy Zakonów, przez co przyczynił się niezmiernie do rozpowszechnienia ducha benedyktyńskiego na Zachodzie.  Piastując kolejno urzędy opata, nuncjusza, kardynała i Papieża, był rzeczywiście jednym z największych papieży, których Bóg nad czeladką swą postanowił (Kom.). Należy on także do 4 największych Doktorów i Ojców Kościoła Zachodniego. Jemu Kościół zawdzięcza zorganizowanie Liturgii, za zebranie i wydanie zwięzłych, a tak pięknych w swej prostocie i głębokości modlitw liturgicznych, oraz zaprowadzenie i rozpowszechnienie przedziwnie melodyjnych śpiewów liturgicznych, które jemu zawdzięczają swą nazwę „Śpiewów Gregoriańskich”; unormowanie szeregu przepisów prawnych Kościoła, a wreszcie niezmiernie głębokie komentarze Pisma Świętego, w których szeroko wyłożył tajniki życia mistycznego. Posłał on również do Anglii znaczną grupę mnichów-apostołów.

„Ojcze Miasta — rozkoszy całego wszechświata” — tak go wysławia Liturgia w Oficjum dzisiejszym. Umarł 12 marca roku 604. Pochowany w Bazylice Św. Piotra.

III. WTOREK IV TYGODNIA WIELKIEGO POSTU

Myśl o Męce Chrystusa jest coraz żywsza. W Introicie i Graduale staramy się wejść w uczucia serca Jezusowego, które tyle cierpiało za nasze grzechy. W Lekcji podziwiamy żarliwą modlitwę Mojżesza, którą potrafił ubłagać Sprawiedliwość Bożą. O ile żarliwsza była modlitwa Chrystusa, skoro wyjednała nam zbawienie wieczne. W Ewangelii widzimy jak na wskroś nadprzyrodzona Nauka Jezusa drażniła zmaterializowanych żydów. Ewangelia wprowadza nas do Świątyni. Nauczającego tam Jezusa otoczyli nieprzyjaciele, którzy starają się podchwycić każde Jego Słowo. On jednak zawstydza ich, opierając się na powadze Mojżesza, ale serc ich nie może przemienić. To też odrzucony przez Jeruzalem, stworzy sobie lud nowy Kościół, który rozszerzy się na świat cały, a w czasie Świąt Wielkanocnych z radością ujrzy zwiększającą się liczbę swych dzieci. Radujmy się i my, że należymy do Kościoła Bożego. Niechaj Komunia dzisiejsza oczyści serca nasze od wszelkiej ziemskiej przewiny i prowadzi do Królestwa Chrystusowego (Pokomunia).

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 12-go marca oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

W Rzymie Św. Grzegorza, Papieża i odznaczonego Nauczyciela Kościoła, który wiele wspaniałych dzieł spełnił, zaś Anglików do Wiary Chrześcijańskiej nawrócił. Wskutek tego zyskał przydomek „Wielkiego“, a zowią go Apostołem Anglii.

Także w Rzymie Św. Mamilianusa, Męczennika.

W Nikomedii męczeństwo Św. Piotra; ponieważ jako kamerdyner cesarza Dioklecjana otwarcie wypowiedział swe zdanie wskutek okropnego prześladowania Męczenników, został na rozkaz cesarza publicznie postawiony przed sądem, torturowany, długo biczowany, solą i octem obsypany i w końcu na ruszcie z wolna prażony; w ten sposób udowodnił czynem, że nie tylko imię, ale także Wiarę odziedziczył po Św. Piotrze.

Tamże Św. Egdunusa, Kapłana z siedmiu towarzyszami, z których codziennie jednego zadławiono, ażeby pozostałych większego strachu nabawić.

W Konstantynopolu Św. Teofana, który wszystkie swe bogactwa opuścił, aby zostać ubogim zakonnikiem; za obronę świętych obrazów był przez bezbożnego Leona Armeńczyka dwa lata więziony, a potem zesłany na wygnanie do Samothrake, gdzie wyczerpany na siłach wskutek długotrwałych cierpień ducha wyzionął; jaśniał także wielu cudami.

W Kapua Św. Bernarda, Biskupa i Wyznawcy.

 

 

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2024