Kalendarz liturgiczny

13 Grudnia.

Św. Łucji, Panny i Męczenniczki; VI dzień w oktawie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny; Środa II Tygodnia Adwentu — dzień ferialny.

Ryt zdwojony. Szaty czerwone.

 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1

 

I. ŚW. ŁUCJI, DZIEWICY MĘCZENNICZKI

Łucja — „Świetlana” — idzie na spotkanie Światła Bożego Narodzenia

Dzisiaj pięknie możemy powiązać myśl o Świętej z okresem adwentowym. Łucja (po łacinie Lucia — świetlana) należy do symboliki Adwentu: w mrokach (dni są obecnie najkrótsze) „świeci” jako panna mądra, idzie z lampą zapaloną na spotkanie Oblubieńca. Św. Łucja przedstawia tu Kościół i duszę — świątecznie przybrane na dzień godów weselnych.

1. Św. Łucja.

Dzień śmierci 13 grudnia 304 roku(?).

— Grób jej najpierw w katakumbach w Syrakuzach, następnie, od r. 1038 w Konstantynopolu, wreszcie w 1204 przeniesiony do Wenecji. (Mieszkańcy Metzu przypuszczają, że ciało Św. Łucji spoczywa w ich mieście.)

— Obraz przedstawia ją z mieczem w ręku oraz misą, w której znajduje się dwoje oczu.

— Życie. O tym, że słynna Męczennica sycylijska rzeczywiście żyła, świadczy cześć oddawana jej w odległej starożytności. Akta męczeńskie Świętej nie zasługują może na to, by im wierzyć w zupełności, mają one jednak wartość religijną. Według nich Św. Łucja wraz z matką cierpiącą na krwotok odbyła pielgrzymkę do Katanii dla uczczenia zwłok Św. Agaty. Modliła się gorąco u jej grobu; Święta ukazała się jej we śnie i pocieszała ją: „Łucjo, dziewico, dlaczego prosisz mnie o to, co sama dla matki swej możesz uczynić? Bo i twoja wiara przychodzi jej z pomocą i dlatego wyzdrowiała; przez swoje dziewictwo bowiem zgotowałaś Panu miłe mieszkanie”.

Poznaj dalszą część rozważania:

I rzeczywiście, Św. Łucja uzyskała zdrowie dla swojej matki. Poprosiła wówczas matkę, by jej pozwoliła złożyć ślub dziewictwa i rozdać ubogim wszystko, co było przeznaczone na jej wiano. Po powrocie do rodzinnych Syrakuz rozdała ubogim pieniądze uzyskane ze sprzedaży dóbr. Gdy się o tym dowiedział młodzieniec, któremu rodzice Łucji, wbrew jej woli, obiecali jej rękę, oskarżył ją natychmiast przed prefektem jako Chrześcijankę. „Pod gradem razów słowa twoje zamilkną!“ — rzekł prefekt. Dziewica odpowiedziała: „Sługom Bożym nie zabraknie nigdy słów właściwych, gdyż przez nas przemawia Duch Święty”. Na to Paschazjusz: „Czyż Duch Święty jest w tobie?”—  „Tak — odpowiedziała Święta — gdyż wszyscy żyjący pobożnie i zachowujący czystość są świątynią Ducha Świętego”. Na to on: „A zatem rozkażę, aby cię zaprowadzono do domu rozpusty, by Duch Święty cię opuścił!” Dziewica: „Jeżeli wbrew mojej woli zostanę zhańbiona, czystość zgotuje mi podwójny wieniec zwycięstwa”. Rozgniewany tym sędzia rozkazał zaprowadzić tam Łucję — lecz za sprawą Bożą, nie było siły zdolnej do poruszenia jej z miejsca, na którym stała. „Duch Święty przytrzymywał ją z taką siłą, że Dziewica Chrystusowa stała nieporuszona”. Zaczęto polewać ją gotującą smołą i żywicą: „Prosiłam Pana mego, Jezusa Chrystusa, aby ogień ten żadnej mocy nie miał nade mną, i błagałam Go, aby śmierć moją opóźnił jako świadectwo dla Niego” (Resp.). Gdy męki te bez żadnej dla siebie szkody wytrzymała, przebito mieczem jej szyję. I tak męczeństwo jej zakończyło się zwycięstwem.

2. Msza (Dilexisti).

Podczas Mszy Świętej słyszymy weselne dźwięki: Oblubienica Łucja ślubuje wierność Synowi królewskiemu; my czynimy to samo w niej. W uroczystym nastroju kroczymy obok Św. Łucji w weselnym pochodzie na spotkanie Pana w Kościele. W przepięknej i bogatej sali weselnej Kościoła widzę siedzącego na tronie Chrystusa, najpiękniejszego spośród synów ludzkich; przepasany jest męstwem i sprawiedliwością, ostre strzały godzą w serca nieprzyjaciół Jego. Wraz z Łucją myślę o rozgniewanym sędzi, którego wyroki Bóg wniwecz obrócił. Po prawicy Króla stoi Królowa — Kościół w złotej, lecz krwawo połyskującej szacie, okryty płaszczem dziewiczej wspaniałości. Wyciąga rękę i mówi: „Słuchaj, córko, a patrz i nakłoń ucha twego [będziesz zaślubiona wraz z Łucją Królowi jako czysta oblubienica!]. Zapomnij narodu twego i domu ojca twego, skarbem twym i perłą twoją jest Pan, Bóg twój. Jego masz uwielbiać”. (Oto przykład, jak cały Psalm Introitu wzbogaca misterium Mszy). — W Lekcji zapewnia nas Kościół słowami Św. Pawła, że przez chrzest św. poślubił nas jako czystą dziewicę jednemu mężowi, Chrystusowi. Z Ewangelii dowiadujemy się, jaki jest powód zaślubin z Chrystusem; jest nim bezgraniczne oddanie się i miłość Chrystusa; to jest właśnie owa droga perła, ów ukryty skarb, za który wszystko w życiu oddać należy. — W Ofiarowaniu razem z Łucją i córkami królewskimi w szatach weselnych będę przywiedziony przed ołtarz (w starych księgach czytamy: nie afferentur, lecz offerentur), a więc rzeczywiście będę ofiarowany i z Chrystusem w Jego Ofierze złączony. — W Kanonie Mszy za przyczyną Św. Łucji łączy się ze mną w tajemniczy sposób przechodzący mimo Król, pozwala mi brać udział w Chwale Świętej i jednoczy się ze mną w Komunii.

Brewiarz obfituje we własne, historyczne śpiewy, których treść zaczerpnięta jest z legendarnych akt Świętej Łucji. Nieszpory i Laudesy mają własne antyfony, Psalmy jednak wzięte są z „Commune”.

II. ŚRODA PO 2 NIEDZIELI ADWENTU

Ześlij, Panie, baranka, panującego ziemi

1. Czytanie adwentowe.

Uwaga wstępna. Podając czytanie adwentowe trzymaliśmy się dotychczas porządku Brewiarza Rzymskiego, który zawiera najpiękniejsze teksty wybrane z księgi Proroka. Obecnie iść musimy własną drogą, gdyż wybór w brewiarzu jest mechaniczny i mało zwracający uwagę na treść, a następnie są w nim pominięte najważniejsze proroctwa. W dawnych czasach układ czytań w brewiarzu nie był ustalony: czytano kolejno daną księgę według uznania kierownika chóru. Gdy na początku średniowiecza powstał „Brewiarz”, czyli skrócone godziny modlitwy, zastosowano również skracanie wyjątków z Pisma Świętego, wyboru jednak dokonano mechanicznie. Wybór właściwych tekstów, tak co do treści, jak i co do znaczenia liturgicznego, będzie zadaniem późniejszej reformy brewiarza; odmawiający wówczas modlitwę Kościoła będzie miał co roku przed sobą wybór najpiękniejszych części Pisma Świętego. Nie będzie to więc sprzeczne z duchem Liturgii, jeżeli obecnie sami dobierzemy sobie czytania z księgi Proroka Izajasza.

Poznaj dalszą część rozważania:

Dzisiejszy Brewiarz przytacza rozdz. 16, 1-9 Izajasza; jest to proroctwo skierowane przeciwko Moabitom, które niewiele nam mówi. Tekst ten został wybrany z powodu pierwszego wiersza, który w Wulgacie uchodzi za modlitwę mesjańską (w tekście pierwotnym wiersz ten nie odnosi się do Mesjasza). Brzmi on: „Ześlij, Panie, baranka panującego ziemi, ze Skały pustyni do góry córki Syjońskiej”. Tekst ten spotkamy kilkakrotnie pod koniec Adwentu jako pełną tęsknoty prośbę o Mesjasza. — W rozdziale 19 czytamy proroctwa dotyczące Egiptu:

„Brzemię Egiptu.

Oto Pan wsiądzie na obłok lekki

i wejdzie do Egiptu,

i poruszą się bałwany egipskie od oblicza jego,

i serce Egiptu omdleje w nim…

I podam Egipt w ręce panów okrutnych,

a król mocny będzie panował nad nimi…”

Następuje opis kary wymierzonej Egiptowi, po czym przedstawiony jest zbawienny wpływ kary Bożej (19, 16nn).

„W ów dzień będzie Egipt jak niewiasty, i zdumieją się, i będą się bać przed ruchem ręki Pana zastępów, którą on będzie ruszał nad nim. I będzie ziemia Judzka dla Egiptu postrachem, każdy, kto ją wspomni, będzie się lękał rady Pana zastępów, którą on przeciw niemu umyślił. — W ów dzień będzie pięć miast w ziemi Egipskiej, które będą mówić językiem chananejskim i przysięgać przez Pana Zastępów; jedno będą zwać „Miastem Słońca”.

„W ów dzień będzie Ołtarz Pański wpośród ziemi Egipskiej, a słup Pański blisko granicy jej będzie na znak i świadectwo Panu Zastępów w ziemi Egipskiej. Bo wołać będą do Pana przed trapiącym, i pośle im Zbawiciela i Obrońcę, Który ich wybawi. I poznają Pana w Egipcie, i poznają Egipcjanie Pana w ów dzień, i będą go czcić ofiarami i darami, i będą składać śluby Panu, i oddadzą. I skarze Pan Egipt karą, i uzdrowi go, i nawrócą się do Pana, i da im się ubłagać, i uleczy ich”.

„W ów dzień będzie droga z Egiptu do Asyryjczyków, i wejdzie Asyryjczyk do Egiptu, a Egipcjan do Asyryjczyków, i będą służyć Egipcjanie Assurowi. W ów dzień będzie Izrael trzecim z Egipcjaninem i Asyryjczykiem, błogosławieństwem wpośród ziemi, którą błogosławił Pan Zastępów mówiąc: „Błogosławiony lud mój egipski i dziełem rąk moich Asyryjczycy, a dziedzictwem moim jest Izrael”.

Powyższe proroctwo dotyczące Egiptu interesuje nas tym bardziej, że Egipt odegrał tak ważną rolę w dziejach zbawienia i Kościoła: W Egipcie byli kiedyś żydzi; w Egipcie przebywał Chrystus jako dziecię; w Egipcie kształtowały się początki chrześcijaństwa, a wreszcie — Egipt jest kolebką życia pustelniczego.

2. Śpiewy adwentowe opiewają z tęsknotą Króla i Baranka, Boga i Syna Dziewicy:

„Przyjdzie król nasz, Chrystus,

którego Jan zapowiedział: przyjdzie baranek;

nad nim zamkną królowie usta swoje; do niego narody modlić się będą”.

„Bardzo dawno temu prorokował Ezechiel:

Widziałem bramę zamkniętą; (Resp. 1)

oto Bóg przedwieczny przeszedł przez nią dla zbawienia świata.

I znowu została zamknięta.

Mówi tu Prorok o Dziewicy, Która po narodzeniu Dziewicą została.

To jest brama, którą widziałeś.

Sam Pan tylko przez nią przejdzie”. (Resp. 2)

Dzisiejsza antyfona poranna brzmi: „Oto ja posyłam anioła mego, który przygotuje drogę moją przed obliczem twoim” (ant. do Bened.).

Antyfona wieczorna: „Syjonie, będziesz odnowiony i ujrzysz sprawiedliwego twego, który do ciebie przyjdzie” (ant. do Magn.).

3. Adveniat Regnum Tuum.

Druga niedziela Adwentu poświęcona jest mesjańskiemu i niebieskiemu Jeruzalem. Jest ono Królestwem Bożym. Jeżeli więc w pierwszym tygodniu rozważaliśmy szczególnie słowo „adveniat”, w drugim powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na słowo „regnum”. Wiemy, co ono oznacza. Jest więc rzeczą bardzo ważną, byśmy o Królestwie Bożym mieli jasne i żywe wyobrażenie, i byśmy je pokochali.

Czym jest Królestwo Boże?

1. Najpierw czym ono nie jest?

a) Strzeżmy się takiego pojmowania Chrześcijaństwa, jak gdyby polegało ono wyłącznie na paragrafach i nakazach: to masz czynić, a tamtego unikać; za to będziesz nagrodzony, a za tamto ukarany. Oczywista, że przykazania są rzeczą ważną w Królestwie Bożym, ale same z siebie nie stanowią Królestwa Bożego. „Jeśli mnie kto miłuje, będzie przestrzegał nauki mojej”. „Niegdyś… byliście ciemnością, ale teraz staliście się światłością w Panu. Postępujcie jako synowie światłości”.

b) Nie należy uważać za Królestwo Boże zewnętrznej organizacji i doczesnej szaty Kościoła. Wszystko co ludzkie, od słabości kapłanów aż po papierowe kwiaty w wiejskim kościółku, nie jest Królestwem Bożym. Wolą Bożą jest, by Królestwo Boże ukazywało się w szacie ludzkiej. Szata owa jednak sama w sobie nie jest Królestwem Bożym. Chrystus powiedział: Błogosławiony, kto się mną nie zgorszy!

2. Czym jest Królestwo Boże?

a) jest to Królestwo, które znajduje się wprawdzie na tym świecie, ale nie jest z tego świata; nie ma ono ziemskich granic. Dla oka ludzkiego jest niewidzialne. Jest królestwem ducha, królestwem dusz, ale mimo to prawdziwym Królestwem. Chrystus wyrzekł znamienne słowa: „Królestwo Boże nie nadejdzie dostrzegalnie. Ani też powiedzą: Oto tu jest albo tam. Oto bowiem Królestwo Boże w was jest” (Łuk. 17, 21).

b) Królestwo Boże jest życiem. Obok życia ziemskiego, naturalnego, istnieje jeszcze inne, zawierające w sobie więcej życia, a życie ziemskie jest zaledwie jego cieniem. Jest ono tak trwałe, że śmierć go nie naruszy. My, ludzie, bardzo kochamy życie: schrońmy się więc do Królestwa Bożego, a zaznamy tam pełnego, bogatego i trwałego życia. Ilekroć Chrystus mówi o człowieku mającym takie życie, dodaje zawsze: „a ja go wskrzeszę w dzień ostateczny”. Życie to powinno być coraz pełniejsze, bogatsze, zdrowsze. Wiemy, że życie to nie jest w ludziach odosobnione, lecz złączone z wielkim ciałem, Kościołem Świętym; Chrześcijanin jest żywym członkiem tego Ciała.

c) Królestwo Boże jest światłością: oczywiście nie ziemską, lecz wewnętrzną, światłością niewidzialną. Światło ziemskie jest tylko symbolem owego królestwa światła. Chrystus jest wielką światłością i źródłem tego światła, a chrześcijanin światłem z tej światłości. Dusza dziecka Bożego pełna jest światłości, dusza zaś dzieci tego świata spowita jest w ciemność i mrok śmiertelny. Św. Paweł mówi, że Chrześcijanie jaśnieją wśród błądzących narodów jak gwiazdy na ciemnym firmamencie niebieskim (Flp 2, 16). Światło to, zapalone w głębi duszy, powinien Chrześcijanin zachować, utrzymywać i coraz bardziej rozjaśniać. Ta światłość może i ma się powiększać. Porównanie z żarówkami elektrycznymi jest tu możliwe: jest różnica między żarówkami o sile 10, 100 i 1000 świec. Podobnie światło królestwa Bożego może się w nas wzmagać.

d) Królestwo Boże jest pięknie przedstawione w prefacji Mszy na uroczystość Chrystusa-Króla jako „Królestwo Prawdy i Życia, Królestwo Świętości i Łaski, Królestwo Sprawiedliwości, Miłości i Pokoju”. Królestwem Bożym w naszej duszy jest Łaska; ona prawdziwie czyni duszę naszą Królestwem Niebieskim i Królestwem Bożym. Łaska jest już ukrytą szczęśliwością i przemienieniem; jest Królestwem, w którym prawdziwie Bóg jest „Wodzem i Panem”.

3. Zadajmy sobie jeszcze pytanie, jak to Królestwo ma być rozszerzane. Wystrzegajmy się wielkiego błędu: budowania Bożego Królestwa Łaski za pomocą czysto ziemskich środków. Nie można używać w tym celu propagandy, siły, sensacji. pieniądza. Kuszenie Chrystusa takie właśnie miało znaczenie: szatan chciał nakłonić Pana do wzniesienia Królestwa Bożego środkami ziemskimi. Królestwo Łaski można wznieść tylko środkami Łaski, a więc przez modlitwę, Sakramenty Święte, miłość, cierpienie, pokorę, a zwłaszcza przez Eucharystię i przez słowo Bożej. Praca adwentowa polega na tym, aby to zrozumieć i spełniać.

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; Mszał Rzymski 1949r.

I. Św. Lucji, Panny i Męczennicy.

Św. Łucja, jedna z największych bohaterskich męczennic, którymi się w Kanonie mszalnym po Podniesieniu. Pielgrzymowała do grobu Św. Agaty chlubi Kościół rzymski w swej Liturgii. Św. Łucja urodzona w Sycylii pod koniec III wieku ze szlachetnego rodu. Jej imię bywa zawsze wymieniane w Katanii i tam wyprosiła uzdrowienie dla swej chorej matki. W powrocie do Syrakuz, rozdaje majątek ubogim, jak o tym dwukrotnie wspomina Ewangelia i ubogą już oddała siebie samą Chrystusowi (Epistoła). A gdy o tym dowiedział się młodzieniec poganin, oskarżył ją przed namiestnikiem Paschazjusem, że jest Chrześcijanką. Skazano ją na męczarnie, żywicą płonącą i oliwą wrzącą oblano jej ciało, na końcu mieczem przeszyto jej gardło.

Chrześcijaństwo jest Religią ofiary i zaparcia się. Rozwój swój i wielkość zawdzięcza cnotom swych bohaterów.

Kościół, zauważa Św. Jan Złotousty, ze szczególną czcią obchodzi uroczystość dziewic i męczennic, bo w tych słabych i niewinnych istotach ukazała się niezwyciężona moc Chrystusa, oraz wyższość Ewangelii nad pozorną przewagą świata i szatana.

Umarła jako męczennica w r. 303, przenosząc śmierć nad utratę dziewictwa.

II. Podczas Adwentu, kiedy się odprawia jakąkolwiek Mszę świąteczną czyni się komemorację ferii przez odmawianie kolekty z poprzedniej niedzieli, z wyjątkiem Suchych dni, które mają, własną, kolektę. W tygodniu zaś, gdy nie ma Mszy własnej, odmawia się Mszę niedzielną.

MSZA WOTYWNA O N. M. P. NA CZAS ADWENTU (zwana u nas Roratami).

 

 

 

† † †

 

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 13-go grudnia oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

W Syrakuzie na Sycylii uroczystość Świętej Łucji, Dziewicy i Męczenniczki w prześladowaniu Dioklecjana. Namiestnik Paschazjusz chciał oddać Dziewicę wszetecznikom, aby czystość jej poddać na wyśmiech pospólstwa; jednak ci nie mogli jej ruszyć z miejsca, mimo użycia powrozów i zaprzążenia wielu par wołów. Wtedy użyto palącej się smoły i wrzącej oliwy, ale bezskutecznie. Wreszcie przekłuciem gardła mieczem położono kres jej życiu.

W Armenii śmierć męczeńska Świętych Eustracjusza, Auksencjusza, Eugeniusza, Mardariusza i Oresta w prześladowaniu za Dioklecjana. Z nich dręczono najpierw Eustracjusza za Lyziasza, potem w Sebaście równocześnie z Orestem za starosty Agrykolausza w najwyszukańszy sposób i zakończył żywot w piecu ognistym; Orest zmarł na rozpalonej kracie, a wszyscy inni zakończyli życie w nieludzkich męczarniach pod Arab-Kir za prezesa Lyziasza. Ciała ich przeniesiono do Rzymu i złożono ze czcią w kościele Św. Apollinarego.

Na wyspie San Antioco pod Sardynią uroczystość Św. Antiocha, Męczennika spod cesarza Hadriana.

W Kambrai we Francji uroczystość Św. Autberta, Biskupa i Wyznawcy.

W Ponthieu we Francji uroczystość Św. Judoka, Wyznawcy.

W okolicy Strasburga uroczystość Św. Otylii, Dziewicy.

W Moulins we Francji dzień zgonu Św. Joanny Franciszki Fremiot de Chantal, założycielki Zakonu Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, odznaczonej tak szlachectwem urodzenia, jak świętobliwością żywota w poczwórnym stanie, oraz darem czynienia cudów, a uznanej Świętą przez Klemensa XIII. Ciało jej przeniesiono do Annecy w Sabaudii i złożono z wielką uroczystością w kościele głównym jej Zakonu. Z rozporządzenia Klemensa XIV obchodzi uroczystość jej cały Kościół dnia 21 sierpnia.

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2023