Kalendarz liturgiczny

18 Marca.

ŚW. CYRYLA JEROZOLIMSKIEGO, BISKUPA I WYZNAWCY, DOKTORA KOŚCIOŁA ŚWIĘTEGO; PONIEDZIAŁEK TYGODNIA MĘKI PAŃSKIEJ

Stacja u Św. Chryzogona

Ryt zdwojony. Szaty białe

10 lat odpustu i 10 kwadragen.

 

 

UWAGA!

W poniedziałki Wielkiego Postu zgodnie z kan. 1252 § 3, zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917, obowiązuje POST ILOŚCIOWY. Szczegóły o obowiązujących postach są opublikowane w wpisie: Nauki katolickie o Wielkim Poście. 

 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1 i 2

 

 

I. ŚW. CYRYLA JEROZOLIMSKIEGO, BISKUPA I WYZNAWCY, DOKTORA KOŚCIOŁA ŚWIĘTEGO

Abyśmy poznali Ciebie, Boga jedynie prawdziwego, i któregoś posłał, Jezusa Chrystusa

1. Św. Cyryl. 

Dzień śmierci 18 marca 386 r.

— Grób nieznany.

— Życie. Św. Cyryl, od około 350 r. biskup jerozolimski, trzykrotnie skazany był na wygnanie. Wraz ze Św. Atanazym i innymi bojownikami za wiarę należy do nieustraszonych jej obrońców w walce z arianizmem. Zasłynął jako znakomity kaznodzieja. Wspaniałe jego katechezy zaliczamy do najcenniejszych pomników starożytnej literatury chrześcijańskiej.

Poznaj dalszą część rozważania:

Znaczna ich część, bo aż dwadzieścia cztery, przechowała się do naszych czasów; z tych dziewiętnaście przeznaczonych było na Wielki Post jako przygotowanie katechumenów do Chrztu Świętego; pięć zaś ostatnich, zwanych katechezami mistagogicznymi (dla wtajemniczonych), wygłaszano w czasie wielkanocnym do ochrzczonych już wiernych celem głębszego pouczenia ich o Sakramencie Chrztu (katecheza 1 i 2), bierzmowania (katecheza 3) i Eucharystii jako Ofierze Mszy Świętej (katecheza 4 i 5).

— Zastosowanie. Także i w naszych czasach potrzeba dobrych nauczycieli, którzy by wdrażali wiernych w ducha Liturgii i współpracowali nad jego odnowieniem.

A chodzi tu przecież nie o samą tylko naukę, tzn. zdobycie pewnego zasobu wiadomości z tej dziedziny, lecz o to, by Chrześcijanin całą swą istotą, zewnętrznie i wewnętrznie zaciągał się w służbę liturgicznego życia Łaski. Chodzi o wdrożenie go do uczestnictwa w najgłębszych i najowocniejszych zdrojach życia społecznego w Chrystusie Panu. I pod tym właśnie względem Św. Cyryl jako Doktor Kościoła może po wszystkie czasy świecić przykładem. Był on mistrzem w nauczaniu katechumenów, a zwłaszcza we wdrażaniu ich do życia eucharystycznego. Oby i nam był przewodnikiem w dążeniu do tego, co stanowi istotę i podstawową zasadę Liturgii, tzn. w dążeniu przez Chrystusa do Trójcy Przenajświętszej.

Msza (In medio) wspólna na uroczystość Doktorów Kościoła, posiada jednak własne modlitwy mszalne i własną Ewangelię.

2. Z pism katechetycznych Świętego. 

„Gdy zatem idziesz [do Stołu Pańskiego], nie wyciągaj przed siebie otwartych dłoni i nie rozstawiaj palców, lecz z lewej ręki uczyń jak gdyby tron dla prawej, na której spocząć ma Pan. Następnie zegnij dłoń tak, aby w niej powstało zagłębienie, i przyjmij w nie Ciało Pańskie mówiąc przy tym Amen. Potem zaś, uświęciwszy swe oczy, ostrożnie dotykając Przenajświętszego Ciała, spożyj je bacząc przy tym pilnie, aby z niego nie uronić najmniejszej nawet okruszynki. Gdybyś bowiem coś z niego utracił, byłoby to tak, jakbyś utracił, któryś z własnych członków. Bo pomyśl: gdyby ci kto ofiarował ziarnka złota, czy nie trzymałbyś ich z największą pieczołowitością pilnie uważając, abyś żadnego z nich nie utracił, a tym samym nie poniósł szkody? Czy zatem nie powinieneś znacznie staranniej jeszcze uważać, aby najmniejszej nawet okruszyny nie utracić z tego, co cenniejsze jest nad wszystko złoto i klejnoty świata? Skoro zaś przyjmiesz Ciało Pańskie, podejdź do kielicha Krwi Jego; nie wyciągaj po niego rąk, lecz skłaniając się głęboko i mówiąc w duchu czci i uwielbienia Amen uświęć się również przez przyjęcie Krwi Chrystusowej. Gdy na wargach czuć jeszcze będziesz jej wilgoć, dotknij jej palcami, po czym uświęć nią oczy, czoło i inne narządy zmysłów. Gdy zaś kapłan zacznie odmawiać modlitwy, połącz się z nim i złóż dzięki Bogu, który cię dopuścił do uczestnictwa w tak wzniosłych tajemnicach. Zachowajcie te nauki nieskażone i żyjcie nienagannie. Nie wyrzekajcie się Komunii Świętej i nie kalajcie się grzechami, aby się przez nie nie pozbawić tych świętych tajemnic duchowych. „A Sam Bóg pokoju niech was we wszystkim uświęca, aby wszystek duch wasz, i dusza, i ciało zachowane były bez zarzutu” (1 Tes. 5, 23).

II. PONIEDZIAŁEK TYGODNIA MĘKI PAŃSKIEJ

Krzyż i Chrzest

Chrystus idzie na śmierć jako ofiara nienawiści żydowskiej, aby Niniwitom, to znaczy katechumenom z grona pogan umożliwić pokutę oraz przynieść im „wodę żywą” Chrztu i Eucharystii.

A oto główne antyfony dnia dzisiejszego:

„W wielkim dniu święta stanął Jezus i zawołał, mówiąc: Jeśli kto pragnie, niech do Mnie przyjdzie, a pije” (ant. do Bened.).

Pamiętajmy, że słowa Chrystusa w liturgii nie odnoszą się do przeszłości, lecz do teraźniejszości – stosują się do nas samych!

„Jeśli kto pragnie, niech do Mnie przyjdzie, a pije. Rzeki wody żywej popłyną z jego wnętrza, mówi Pan” (ant. do Magn.).

Podobnie jak katechumeni oczekujmy z utęsknieniem nadejścia świąt Zmartwychwstania.

Poznaj dalszą część rozważania:

1. Stacja: kościół tytularny Św. Chryzogona. 

W Martyrologium pod datą 24 listopada czytamy: „Śmierć męczeńska Św. Chryzogona; za wytrwałe wyznawanie Wiary swojej długo znosił on męki więzienia i kajdan; potem, na rozkaz Dioklecjana zawleczony do Akwilei, tam został ścięty i wrzucony do morza; w ten sposób zdobył palmę męczeńską”. Zmarł około 304 r. Dom należący do Świętego stał się własnością Kościoła Rzymskiego; przebudowano go w V stuleciu na kościół; Bazylika ta niejednokrotnie była odnawiana.

2. Msza (Miserere mihi). 

Już w Introicie łączymy się z cierpiącym Panem; stanowimy z Nim jedną całość, mistyczne Ciało Chrystusowe. Wszystkie trzy śpiewy mszalne rozbrzmiewają skargą cierpiącego Chrystusa. Ważne dla naszego z Nim współżycia jest to, aby Chrystus w nas cierpiał, skarżył się i umierał, ale również i zmartwychwstał. Na tym polega liturgiczny obchód Wielkanocy. „Przez Niego, i z Nim, i w Nim” święcimy Mękę i Zmartwychwstanie. „Człowiek podeptał mnie” (Introit); słowa to mocne i wyraziste: Chrystus jak winne grono Boże w tłoczni cierpienia, z której spływa napój zbawienny! Niech i nas tłoczą razem z Nim! Porównajmy z Introitem antyfonę na Komunię Świętą, a zauważymy różnicę: „Pan Zastępów, Ten to jest Król Chwały”. Oto wielkie prawo Chrześcijaństwa: przez cierpienie do Chwały! W Lekcji staje przed nami Jonasz jako figura Chrystusa. Niniwici przedstawiają katechumenów pochodzących z pogan. Ewangelia stanowi kontrast z Lekcją: Żydzi chcą Chrystusa zabić. Celowo jest tu mowa o wodzie (Chrzest i Bierzmowanie). Do Ofiary Świętej przystępujemy jak pokutujący Niniwici. Tego ducha pokuty zanosimy w Ofiarowaniu na Ołtarz (dlatego pokutny Psalm 6). Antyfona na Komunię Świętą prowadzi nas do celu: ukazuje nam „Króla Chwały” w Jego Zmartwychwstaniu i ponownym Przyjściu. Modlitwa po Komunii Świętej jest znamienna pod względem teologicznym: uczestnictwo w Sakramencie („Sacramentum” w pojmowaniu starożytnych Chrześcijan) przyniesie nam oczyszczenie i uleczenie („purificationem et medelam”).

3. Jonasz i Chrystus. 

Oba czytania tworzą ulubiony w Liturgii kontrast wiążący się z Jonaszem.

a) W Lekcji Jonasz jest figurą Chrystusa. Na starochrześcijańskich pomnikach nie spotyka się tak często żadnego innego obrazu biblijnego jak obraz Jonasza. Krótka Księga Jonasza zawiera opis podróży morskiej Jonasza, kazanie pokutne w Niniwie i opowiadanie o bluszczu. Lekcja dzisiejsza mówi o drugim wydarzeniu, ale rozważania nasze możemy rozciągnąć i na pozostałe. Najbardziej znamiennym wydarzeniem jest podróż morska Jonasza. Kto posiada Stary Testament, powinien opis ten przeczytać; jest on ciekawy pod względem psychologicznym. Jonasz chce uciec przed powołaniem, do którego Bóg go wzywa. Powodowany miłością swego ludu wzbrania się głosić pokutę w Niniwie wiedząc, że Bóg Niniwitom przebaczy. Ale Bóg nie dozwala mu ujść bezkarnie. Burza morska grozi zatopieniem statku i ludzi. Jonasz zdaje sobie sprawę, że on jest jej powodem: „Weźcie mnie i wrzućcie do morza, a uspokoi się morze dla was!” Wrzucili go do morza i burza się uciszyła. „I nagotował Pan rybę wielką, żeby połknęła Jonasza; i był Jonasz w brzuchu ryby trzy dni i trzy noce. I modlił się Jonasz do Pana Boga swego, z brzucha ryby… I rzekł Pan rybie, i wyrzuciła Jonasza na ziemię”. Ewangelia podaje autentyczne wyjaśnienie tego symbolicznego wydarzenia przez samego Chrystusa: „Albowiem jako był Jonasz w żywocie wielkiej ryby trzy dni i trzy noce, tak i Syn Człowieczy będzie w sercu ziemi trzy dni i trzy noce” (Mat. 12, 40). Nie mamy wcale zamiaru stawiać pytania apologetycznego, czy wydarzenie to było możliwe i czy jest ono historycznie ścisłe. Słowa Chrystusa są dla nas święte; w tym wypadku jednak powinniśmy przede wszystkim szukać w nich symbolu. „Znak Jonasza proroka”, a więc Śmierć i Zmartwychwstanie Chrystusa – to treść najbliższych dni.

I drugie jednak wydarzenie z Księgi Jonasza, podane w Lekcji dzisiejszej, ma znaczenie symboliczne. Chrystus mówi w dalszym ciągu: „Mężowie Niniwici powstaną na Sądzie z tym oto plemieniem i potępią je. Jako że czynili pokutę na wołanie Jonasza: a oto tu więcej niż Jonasz” (Mat. 12, 41). Tymi słowy Chrystus przeciwstawia Niniwitów niewierzącym żydom. Liturgia dzisiejsza rozwinęła to przeciwstawienie. W starochrześcijańskiej symbolice Niniwici oznaczają katechumenów pochodzących z pogan. My również mamy iść za ich przykładem i czynić pokutę.

b) Ewangelia stanowi mocne przeciwieństwo Lekcji: pogańscy Niniwici czynili pokutę na skutek nawoływania Jonasza, żydzi natomiast pozostali zatwardziali i chcą zabić Chrystusa. Dlatego też, jak słusznie przypuszczają żydzi, odchodzi On do pogan i powołuje ich do wiary. Katechumeni pochodzą z pogan i są podobni do Niniwitów; Chrystus „przyszedł do nich i nauczał ich”. Ponieważ oni są tymi, „którzy pragną”, dlatego słuchają Jego wezwania – „piją wodę żywą” (Chrzest) i „otrzymują Ducha Świętego” (Bierzmowanie, Eucharystia). Niniwici dzięki swemu nawróceniu zasługują na miano „ludu Bożego”, Izrael natomiast traci wszystkie swe przywileje i przestaje być „narodem wybranym”. To przeciwstawienie pogan żydom powinno nas zastanowić: abyśmy, będąc ludem Bożym, nie doznali podobnego losu, co żydzi! Nieraz musimy o sobie samych powiedzieć, że innowiercy i niewierzący posiadają naturalne cnoty w większym stopniu aniżeli my, Chrześcijanie, oraz że bez Łaski pełnią oni dobre uczynki bardziej bezinteresownie niż my, którym tak droga jest myśl o nagrodzie.

 

 

PRZEKAŻ 1.5% PODATKU
na rozwój Salveregina. Bóg zapłać
KRS: 0000270261 z celem szczegółowym: Salveregina 19503

 

 

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; 1949r.

I. ŚW. CYRYLA JEROZOLIMSKIEGO, BISKUPA I WYZNAWCY, DOKTORA KOŚCIOŁA ŚWIĘTEGO

W czasie wielkopostnym katechumeni bywali powierzani opiece jednego z kapłanów, którego obowiązkiem było ich nauczanie. Podobnie jak Św. Jan Chryzostom w Antiochii, a Św. Augustyn w Hipponie, Św. Cyryl sprawował ten urząd w Jerozolimie, gdzie później został biskupem. Św. Cyryl, naprzód kapłan, potem biskup w Jerozolimie, prześladowany przez zwolenników herezji Ariusza trzy razy uchodził na wygnanie. Dlatego też Ewangelia dzisiejsza (ta sama co dla Św. Atanazego) wspomina o prześladowaniu, które oczekuje prawdziwych uczniów Jezusa. Kościół policzył go między swoich Doktorów (Intr.) Brał udział w drugim Soborze Konstantynopolitańskim, na którym potępiono herezję Ariusza. Zostały po nim wspaniałe mowy do katechumenów i do nowo-ochrzczonych, niezmiernie cenne dla zaznajomienia się z duchem Liturgii pierwszych wieków. Umarł w r. 386.

II. PONIEDZIAŁEK TYGODNIA MĘKI PAŃSKIEJ

By zachęcić pokutników publicznych, a z nimi i nas, do wytrwania w umartwieniach wielkopostnych, Kościół wspomina w Epistole o przebaczeniu, którego dostąpili Niniwici, gdy, wzruszeni głosem proroka Jonasza, posypali głowy swe popiołem, poszcząc przez 40 dni.  Piękny to był przykład pokuty publicznej i szczerej. Jakże musieli się radować katechumeni, słysząc w Ewangelii obietnice Boskiego Mistrza — Wodę Żywą, która tryśnie przez wiarę w ich sercach, z chwilą gdy Duch Święty zamieszka przez Chrzest w ich duszach. Niechaj Wielkanoc odnowi w nas Łaski Chrztu i Pokuty.

 

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 18-go marca oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

W Jerozolimie pamiątka Św. Cyryla, Patryarchy i Nauczyciela Kościoła; cierpiał on wiele prześladowań ze strony arian z powodu swej Wiary, i często był wypędzany z kościoła swego; w końcu zmarł spokojnie w Panu, odznaczony sławą swej świętości; zwołany Sobór powszechny w piśmie swym wystosowanym do Papieża Damazego dał świetne świadectwo o jego nieskazitelnej Wierze.

W Cezarei w Palestynie dzień zgonu Św. Aleksandra, Biskupa; jako Biskup swego rodzinnego miasta Kapadocji przyszedł on stamtąd do Jerozolimy z tęsknoty ku miejscom świętym, gdzie Biskup Narcyz już w podeszłym był wieku i za wyraźną Wolą Bożą objął po nim rządy tamtejszego kościoła; za czasów Decjusza już jako czcigodny starzec zawleczony został do Cezarei i wrzucony do więzienia; tam zakończył w Panu swój żywot.

W Augsburgu Św. Narcyza, Biskupa, który głosił Wiarę Chrześcijańską najpierw w Retii, a potem w Hiszpanii, szczególnie w Gerunda wielu nawrócił do chrześcijaństwa, aż w końcu otrzymał tamże palmę męczeństwa razem z Feliksem, Diakonem, za czasów prześladowania Dioklecjańskiego.

W Nikomedii pamiątka 10,000 Męczenników, którzy mieczem pościnani zostali za wyznawanie Wiary Świętej. — Również i Święci Trofimus i Eukarpiusz, Męczennicy.

W Anglii uroczystość Św. Edwarda, króla, który zamordowany został przez złość i podstęp swej macochy i wsławiony wielu cudami.

W Lucca w Toskanii dzień śmierci Św. Frygdianusa, Biskupa, który się odznaczał wielką mocą czynienia cudów; uroczystość na cześć jego bywa obchodzoną w dniu przeniesienia jego relikwii, 18 listopada.

W Mantui Św. Anzelma, Biskupa i Wyznawcy.

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2024