Kalendarz liturgiczny

24 Lutego.

SOBOTA PIERWSZEGO TYGODNIA WIELKIEGO POSTU — SOBOTA SUCHYCH DNI WIOSENNYCH; Wigilia Św. Macieja Apostoła

Stacja u N.M.P. Większej

Ryt zdwojony. Szaty fioletowe.

10 lat odpustu i 10 kwadragen.

 

 

UWAGA!

W Sobotę Suchych Dni Wielkiego Postu, tzw. Wiosennych zgodnie z kan. 1252 § 2, zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 roku, obowiązuje POST ŚCISŁY. Szczegóły o obowiązujących postach są opublikowane w wpisie: Nauki katolickie o Wielkim Poście. 

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1 i 2

 

 

Przebłysk światłości wielkanocnej w nocy wielkopostnej

1. Obchód Suchych dni.

Trudno nam w ogóle zdać sobie sprawę, jak podniosły był obchód Suchych dni w dawnym Kościele. W sobotę wieczorem, po całodniowym poście gromadzili się wierni u grobu Św. Piotra i całą noc spędzali na modlitwie, czytaniach i śpiewie, a w niedzielę rano uczestniczyli w Ofierze Eucharystycznej. Wtedy też udzielano święceń kapłańskich. Jasno oświetlony kościół wśród ciemnej nocy, licznie zgromadzeni wierni, kler w pełnym składzie wokół Ojca Świętego, wznoszące się ku niebu pieśni chóralne, obłoki wonnego kadzidła, przesłaniające grób Św. Piotra – oto godne ramy obchodu Suchych dni. Obecnie jest to wielki dzień dziękczynienia za dobrodziejstwa ubiegłego kwartału, a zarazem dzień odnowienia przymierza z Bogiem. Św. Leon Wielki († 461 r.) większość swych homilii na Suchedni kończy słowami: „w środę i piątek pośćmy, a w sobotę obchodźmy wigilię u Św. Piotra Apostoła”. Wiemy poza tym, że ten sam Papież Leon wygłosił w dniu dzisiejszym homilię na Ewangelię o Przemienieniu Pańskim. Tak więc co najmniej od 1500 lat Kościół odprawia w dniu dzisiejszym Mszę Świętą w bazylice Św. Piotra jako w kościele stacyjnym.

2. Msza (Intret).

W starożytnym Kościele obchód dzisiejszy dotyczył nie tyle katechumenów, co raczej gminy wiernych, która znowu pragnie umocnić się w swym powołaniu do Łaski. Chrześcijanie składali dzisiaj ofiarę ze swego postu („dziesięcinę” – Lekcja 1). Modlitwy mszy wyprowadzają nas z ciemności nocy do światłości poranka, z nocy poczucia grzechu do słonecznej jasności przemienionego życia, z nocy wielkopostnej do zarania Wielkanocy, z nocy życia ziemskiego do promiennego powrotu Pana w Chwale. Oto dwie myśli dzisiejszej Mszy, tak charakterystyczne dla wigilijnego nabożeństwa Suchych dni: oczekiwanie na powtórne Przyjście Pana oraz odnowienie przymierza. Msza dzisiejsza zamyka również krąg głównych myśli w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu, a mianowicie: post, walkę i Chwałę Chrystusa, Mojżesza i Eliasza. Można ją nazwać jedną z najpiękniejszych w roku. W Introicie uderzamy w najgłębszą strunę naszej harfy modlitewnej. „Intret” (Introitus)… „we dnie i w nocy wołałem przed Tobą”. Noc jest w uczuciu, w sercu i w rzeczywistości.

Poznaj dalszą część rozważania:

Psalm 87 należałoby tu odmówić w całości; jest on najbardziej posępny ze wszystkich. Śpiewano go podczas każdego nocnego na to że nabożeństwa. Następujące potem czytania wykazują piękne stopniowanie (myśli):

Można by je podzielić na trzy kondygnacje: Pierwsze cztery czytania (ze Starego Testamentu) są pozostałością dawnej wigilii; lud izraelski jest figurą Bożego ludu Chrześcijan. Piąte czytanie wraz. z pochwalnymi pieniami – to modlitwa o brzasku dnia (Laudesy). Z kolei zaczyna się właściwa Msza Święta, zawierająca Epistołę z Nowego Testamentu i ewangelię śpiewaną już w blaskach słońca. W pierwszej Lekcji odnawiamy przymierze z Bogiem: „Pana dziś obrałeś, aby ci był Bogiem… I Pan obrał cię dziś, abyś Mu był ludem osobliwym” (Lekcja ta pełna jest serdecznego uczucia). Druga Lekcja jest również piękna — słyszymy obietnice Boga: jeżeli będziemy Mu wierni, staniemy się niezwyciężeni. „Wszelkie miejsce, na które stąpi noga wasza, wasze będzie”. Obyśmy świadomi byli swej mocy! Jedynym nieprzyjacielem naszym jest grzech. W trzeciej modlitwie prosimy Boga o pokorę w pomyślności i o niewzruszonego ducha w przeciwnościach. Dwom obietnicom Bożym odpowiadają dwie Lekcje, stanowiące odpowiedź Kościoła. Trzecia Lekcja jest serdecznym ofiarowaniem gminy wiernych; z tego właśnie widać, że msza soboty Suchych dni jest wielką ofiarą dziękczynną za cały kwartał. Czwarta Lekcja znana jest odmawiającym Brewiarz; czyta się ją co sobota w Laudesach jako Kantyk; jest to przepojona tęsknotą modlitwa o rozszerzenie Kościoła, a zarazem prośba o paruzję: „Ukaż nam światłość Zmiłowania Twego… Przyspiesz czas i pomnij na koniec” (czas nocny w dawnym Kościele wypełniony był myślą o Paruzji).

Jesteśmy jeszcze w porze nocnej przy „ofierze wieczornej” (Graduał). Jednakże zaczyna już świtać; czwarta modlitwa brzmi jak dobra zapowiedź na zaczynający się dzień: „Czynności nasze natchnieniem swoim uprzedzaj…”. Piąta Lekcja wraz z hymnem jest już modlitwą laudesową; młodzieńcy w piecu ognistym uważani ubyli w dawnym Kościele za symbol zmartwychwstania. Czas modlitwy porannej (laudesy) już nadszedł, a hymn jest pieśnią zmartwychwstania. Nadchodzi dzień. Szóste czytanie (Epistoła): Św. Paweł pisze do ulubionej gminy swojej i podaje wzór chrześcijanina: „Zawsze się weselcie, a módlcie się bez przerwy. Za wszystko składajcie dzięki… A Sam Bóg pokoju niech was we wszystkim uświęca, aby wszystek duch wasz i dusza, i ciało zachowane były bez zarzutu na przyjście Pana naszego Jezusa Chrystusa”. Brzmi tu jakby Maran atha: krzyk tęsknoty do powrotu Pana. Śpiewamy Psalm 116 jako pieśń pochwalną odkupionego Kościoła.

A oto teraz w Ewangelii wschodzi słońce ponad górami, słońce eucharystyczne. Staje przed oczami naszymi wizja Paruzji!

Przemieniony Pan w Swoim Eucharystycznym Ciele zjawia się przed czekającą nań rzeszą wiernych takie jest znaczenie Ewangelii o Przemienieniu Pańskim. Ewangelia staje się rzeczywistością w Ofierze Świętej; Msza Święta jest również antycypacją Paruzji. Uczestniczymy we Mszy Świętej u grobu Św. Piotra; stoi on pośród nas: razem z nim bierzemy udział w Przemienieniu Pańskim i wespół z nim wymawiamy słowa: „Panie, dobrze nam tu być”. Św. Piotr widział zarówno noc w Ogrojcu, jak i jasność przemienienia na górze Tabor: przepędził noc pełną żalu i gorzkich łez na czuwaniu, lecz doznał również przemienienia przez śmierć męczeńską. a teraz prosi za nami, abyśmy po nocy Wielkiego Postu mogli, obchodzić zarówno na ziemi, jak i po śmierci chwalebną uroczystość Zmartwychwstania. Na pierwszy rzut oka mogłoby nas razić, że po tym wspaniałym wzniesieniu się aż na szczyt góry Tabor, w Ofiarowaniu jeszcze raz zabrzmi posępny Psalm 87. A jednak ma to głębokie uzasadnienie. Oglądanie przemienienia miało jedynie przygotować trzech uczniów do widoku męki Pańskiej. Mieli oni pójść za Panem nie tylko na górę Tabor, lecz również na Golgotę. Widzenie na górze Tabor było tylko przebłyskiem. I z nami jest podobnie. Podczas Ofiary św. my również wchodzimy na górę krzyżową. I właśnie ten nastrój, zapoczątkowany już w Introicie, staje się teraz zasadniczy i wiąże się z naszym współumieraniem z Chrystusem. Sekreta: post nasz uświęca się przez ofiarę, dzięki czemu to, co spełniamy zewnętrznie, będzie w nas działało wewnętrznie, przez Łaskę. Również w antyfonie na Komunię Świętą jest mowa o sądzie nad nieprzyjaciółmi, co uważać można za zapowiedź męki Pańskiej. Jeśli o nas chodzi, jest to wołanie do Chrystusa o pomoc, aby nas uchronił od wrogów naszego zbawienia. W modlitwie po Komunii Świętej prosimy o wyleczenie ze złych o utwierdzenie namiętności naszych; w modlitwie nad ludem i wytrwanie.

Wnikając w ten piękny formularz mszalny, możemy w nim dosłyszeć trzy tony: Najniższy, w którym się mieści: ułomność natury ludzkiej, wynikająca z pierworodnej winy, nędza grzechowa, Chrystusowy krzyż, pokuta i cierpienie; uzmysławia je noc, podczas której odprawiano nabożeństwo (Intr., Ofert., Ant. na Komunię Świętą). Górny ton to przemienienie przez Łaskę, Przemienienie Chrystusa w Jego wielkanocnej Chwale. Średni ton, który się wznosi i opada to szlachetne postępowanie, to zachowanie Przykazań, na podstawie których Bóg chce odnowić przymierze ze swym wybranym ludem.

3. Uwaga o strukturze Wielkiego Postu.

Ewangelia Przemienieniu Pańskim na pierwszy rzut oka wydaje się niewłaściwa w okresie Wielkiego Postu. Aby uniknąć wniosków fałszywych i obcych istocie Liturgii, uwydatnimy myśl przewodnią, zawartą w najstarszych formularzach mszalnych Wielkiego Postu. Wchodzą tu w rachubę: pierwsza niedziela Wielkiego Postu, środa i sobota Suchych dni; te trzy dni dają nam w sposób najzupełniej przejrzysty zasadniczą myśl przewodnią dawnego Kościoła.

Pierwsza niedziela Postu: Chrystus pości 40 dni, jest kuszony, zwycięża złego ducha.

  • Środa Suchych dni: Mojżesz i Eliasz poszczą 40 dni, wstępują na górę świętą i tam oglądają Boga.
  • Sobota Suchych dni: Chrystus, Mojżesz i Eliasz na górze przemienienia.

Czego nas uczy powyższe zestawienie? Rozważmy trzy punkty:

a) Chrystus, Mojżesz i Eliasz poszczą 40 dni.

b) Post ten jest przygotowaniem do zwalczania pokus, do obcowania z Bogiem.

c) Cel: przemienienie.

Mamy więc przed sobą teologię Wielkiego Postu. Post jest wielkim środkiem, przygotowującym nas do trudnego życia chrześcijańskiego, któremu zagrażają pokusy, które jest wprawdzie wędrówką przez pustynię, ale równocześnie obcowaniem z Bogiem. Post przygotowuje nas do służby Bożej, a prowadzi do celu ostatecznego — do przemienienia, o czym przepięknie mówi prefacja wielkopostna: „Który przez post ciała poskramiasz wady, podnosisz ducha, hojnie darzysz mocą i udzielasz nagrody”.

A co mówi podana w dzisiejszej Mszy Świętej Ewangelia o Przemienieniu Pańskim?

1. Przemienienie to jest obrazem paruzji, oczekiwanej przez gminę chrześcijańską w wigilijną noc Suchych dni (podkreślają to z naciskiem ostatnie słowa epistoły).

2. Jest obrazem Mszy Świętej, w czasie której uwielbiony Chrystus ukazuje się na Ołtarzu pod widzialnymi postaciami i dzięki nim pozwala nam (jak Piotrowi) brać przez Komunię Świętą udział w przemienieniu. Możemy tu zawołać z Piotrem, Świętym kościoła stacyjnego: Dobrze nam tu być!

3. Jest zamknięciem szeregu głównych myśli pierwszego tygodnia wielkopostnego: Chrystus, Mojżesz i Eliasz, tzn. cały Kościół, zmierzają przez post do przemienienia.

4. Wreszcie wysuwa tu zapewne myśl, że przemienienie jest przygotowaniem do Męki Pańskiej; dlatego we Mszach najbliższego tygodnia przewija się motyw męki. Czy Przemienienie jest również napomknięciem o Wielkanocy? (Chyba tak. Naprowadzają na to dwie antyfony nieszporne: „O widzeniu, które oglądaliście, nikomu nie mówcie, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie”).

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; 1949r.

I. SOBOTA PIERWSZEGO TYGODNIA WIELKIEGO POSTU — SUCHYCH DNI WIOSENNYCH

Niegdyś w Rzymie nabożeństwo tej soboty zaczynało się późnym wieczorem i trwało całą noc, aż do rana w niedzielę, a podczas Mszy udzielano święceń kapłańskich. Pozostałością całonocnej Liturgii są owe pięć Lekcji, poprzedzających Epistołę. Każda z nich podkreśla silnie myśl przymierza, które łączy Boga z narodem wybranym. Przymierze to wymagało ze strony człowieka całkowitego poddania się Woli Bożej i wewnętrznego posłuchu serca i rozumu; równocześnie zapewniało ze strony Boga, zawsze nas miłującego, ojcowską opiekę nad duszą i ciałem. To wzniosłe pojęcie przymierza, dzięki któremu Bóg jest naszym Bogiem, a my jego ludem, osiągało swój szczyt w tajemnicy Chrystusowej. Przypomina to Kościół nie tylko Katechumenom, lub przyszłym kapłanom, ale i wszystkim wiernym, którzy są cząstką poświęconą Bogu (3 Lek.). W Epistole Św. Paweł rozwija dalej obowiązki wynikające z tego przymierza, a w Ewangelii Sam Chrystus objawia się nam między Eliaszem a Mojżeszem, ukazując w ten sposób, iż w Nim dokonało się przymierze zapowiadane przez Mojżesza i Proroków.

Podobnie jak Apostołowie, których Jezus wybrał, aby na górze Tabor byli świadkami Jego Przemienienia, (Ew.) i nowo-wyświęceni kapłani, wstąpią na stopnie ołtarza, aby obcować z Bogiem. W Jego imieniu będą nas nawoływać do modlitwy i ćwiczenia się w cierpliwości i miłości. Jeżeli w czasie Wielkiego Postu będziemy unikać nawet pozoru grzechu, dusza nasza i ciało zachowają się niezmazane aż do dnia Paschy wiecznej, gdy Jezus dopuści nas do uczestnictwa w Swym Przemienieniu na wieki.

II. WIGILIA ŚW. MACIEJA APOSTOŁA

Dziś przygotowanie do uroczystości Apostoła Macieja, którego godność apostolską Kościół obchodził zawsze z taką samą czcią jako i pozostałych jedenastu wybranych przez Samego Jezusa. Św. Maciej powołany do oddania życia” (Ew.) według wzoru swego Mistrza, na zakończenie działalności apostolskiej poniósł męczeństwo, a Bóg przyodział go w szatę Chwały. (Kom.)

 

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 24-go lutego oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskich Martyrologium:

 

Wigilia przed uroczystością Św. Macieja, Apostoła.[1] (w roku przestępnym 25-go lutego) w Palestynie dzień zgonu Św. Macieja, Apostoła; po Wniebowstąpieniu Pańskim wybrali go Apostołowie za pomocą losowania w miejsce zdrajcy Judasza, po czym odniósł śmierć męczeńską za głoszenie Ewangelii Świętej.

W Rzymie pamiątka Św. Prymitywy, Męczenniczki.

W Cezarei w Kapadocji uroczystość Św. Sergiusza, którego akta męczeństwa do dzisiaj jeszcze są przechowane.

W Afryce męczeństwo Świętych Montanusa, Lucjusza, Julianusa, Victoricusa, Flawianusa i ich towarzyszy, uczniów Św. Cypriana, którzy chwalebnie tryumfowali za czasów cesarza Waleriana.

W Rouen śmierć męczeńska Św. Pretekstatusa, Biskupa.

W Trewirze pamiątka Św. Modesta, Biskupa i Wyznawcy.

W Anglii pamiątka Św. Edilbertusa, króla Kentyjskiego, którego Św. Augustyn, Biskup, pozyskał dla Wiary Chrześcijańskiej.

W Jerozolimie pierwsze odnalezienie głowy Świętego Przesłańca Pana naszego i Zbawiciela.

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2024