Kalendarz liturgiczny

29 września

DEDYKACJA ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA.

 

Święto 1 Klasy. Ryt zdwojony. Szaty białe.

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 3.

 

 

Któż jak Bóg!

1. Św. Michał Archanioł.

Dzisiejsze święto jest właściwie rocznicą poświęcenia kościoła pod wezwaniem Św. Michała Archanioła w Rzymie (przy via Salaria), na co dziś jeszcze wskazują księgi liturgiczne: „In dedicatione S. Michaelis”. W pojęciu wiernych jednak jest to uroczystość ku czci Archanioła. — Spośród wszystkich Aniołów Św. Michał jest najbardziej znany i najczęściej wymieniany w Liturgii. Jest on wodzem hufców anielskich w walce z lucyferem i jego poplecznikami. Imię Archanioła znaczy: Któż jak Bóg! Był on opiekunem synagogi (Ks. Dan. rozdz. 10 i 12), obecnie zaś czcimy w nim Patrona Kościoła Katolickiego. On też wprowadza dusze zmarłych do Raju (por. Ofertorium we mszy żałobnej). Jego uroczystość jest najdawniejszym, a niegdyś jedynym świętem ku czci Anioła. Liturgia bardzo plastycznie uwydatnia potrójną rolę tego Archanioła w służbie Kościoła: rolę bojownika, orędownika i przewodnika dusz.

Poznaj dalszą naukę

a) Najczęściej widzimy go w walce z szatanem: „Gdy Michał Archanioł walczył ze smokiem, rozległ się głos wołający: Chwała Bogu naszemu, alleluja!” (2 Ant. w laud.). — „Milczenie nastało w Niebie, gdy smok staczał walkę z Michałem Archaniołem, a potem słyszano miliony głosów, które wołały: Zbawienie, Cześć i Moc Bogu Wszechmogącemu!” (1. Resp.). „Ilekroć ma się dokonać jakiś niezwykle bohaterski czyn, Michał zostaje posiany, aby z niego już czynu i imienia (Archanioła) poznano, że nikt nie zdoła dokonać tego, co jeden tylko Bóg zdziałać może. Dlatego ów starodawny nieprzyjaciel, co wiedziony pychą chciał być równy Bogu, wołał: Do Nieba się wzniosę, nad gwiazdy Boże wywyższę stolicę swoją i podobny będę Najwyższemu. Przy końcu świata zachowany będzie w swej mocy po to, by doznać ostatecznej kary. Walczyć ma z Michałem Archaniołem, jako napisane jest u Św. Jana: „I rozpoczęta się bitwa z Michałem Archaniołem” — pisze Św. Grzegorz w drugim nokturnie. „Opiewa się wiele chwalebnych czynów Michała Archanioła, który mężny będąc w boju, odniósł walne zwycięstwo” (9. Ant. Jutrzni). — „Święty Michale Archaniele, broń nas w walce, abyśmy nie zginęli w godzinie straszliwego Sądu. Alleluja” (Graduał).

b) Św. Michał jest nadto orędownikiem Kościoła; dlatego tez Liturgia przedstawia go często przy ołtarzu z kadzielnicą w rękę jako orędownika i pośrednika, który zanosi przed Tron Boży modlitwy Kościoła. „Stanął Anioł przy Ołtarzu świątyni, mając w ręku złotą kadzielnicę. I dano mu wiele kadzidła, i wzniósł się dym wonności przed Oblicze Boga, alleluja” (Ofert.). — „Książę przeslawny, Michale Archaniele, pomnij na nas; tutaj, wszędzie i zawsze błagaj za nami Syna Bożego, alleluja, alleluja” (Ant. do Magn.). — „Wzniósł się dym wonności z ręki Anioła przed Oblicze Boże” (3. Ant. Jutrzni) „Ten jest Michał Archanioł, Wódz Hufców Anielskich; cześć mu oddawana zjednywa Błogosławieństwo narodom, a wstawiennictwo Jego wiedzie do Królestwa Niebieskiego” (4. Resp.). — „W on ms powstanie Michał, który wspomaga synów waszych” (6. Resp.). —„Przyszedł Michał Archanioł ku wspomożeniu ludu Bożego; stanął ku pomocy duszom sprawiedliwym” (8. Resp.).

c) Szczytne jest również trzecie posłannictwo Św. Michała Archanioła; opiewa je Ofertorium żałobnej Mszy: „Panie Jezu Chryste, Królu Chwały, wybaw dusze wszystkich wiernych zmarłych z mąk czyśćcowych… wybaw je z paszczy lwiej; niech ich nie pochłonie piekło…, lecz Św. Michał, Chorąży, niechaj je stawi w Światłości Świętej”. — „Michale Archaniele, ustanowiłem Cię Księciem, iżbyś prowadził dusze do Niebieskiej Ojczyzny” (3. Ant. w Laudes).

2. Msza (Benedicite).

Liturgia nie ogranicza się dzisiaj do uroczystości ku czci Św. Michała, lecz ogarnia myślą Wszystkich Aniołów, zwłaszcza zaś tych, którzy wyznaczeni są do opiekowania się ludźmi (kolekta). W Introicie wzywamy wszystkich Aniołów da głoszenia Chwały Bożej, podkreślając równocześnie, że spełniają on Wolę Boga. Lekcja przytacza początek Apokalipsy, przy czym Liturgia ma na myśli całą tę Księgę, choć zamieszczony wyjątek zawiera dwukrotną tylko wzmiankę o Aniołach (początek jest obrazem całości — to stała zasada Liturgii!). Apokalipsa jest prawdziwie księgą Anielską, żadna bowiem inna księga Pisma Świętego nie mówi tyle o Aniołach. Przewodnia zatem myśl dzisiejszej Lekcji jest następująca: Aniołowie gorliwie pracują nad dopełnieniem Dzieła Odkupienia i toczą walkę z nieprzyjacielem piekielnym; na czele zaś ich Zastępów stoi Św. Michał. Ewangelia wprowadza nas w głębsze zrozumienie tekstów liturgicznych; Kościól zamieszcza tę perykopę ze względu na ostatnie jej zdanie: Aniołowie „maluczkich” (tzn dzieci Bożych) są naszymi orędownikami i obrońcami przed Tronem Bożym. Jakże dobitnie to jedno zdanie objaśnia rolę Aniołów w Dziele naszego zbawienia (zwłaszcza jako przeciwstawienie pojęcia pokusy). Antyfona na ofiarowanie opiewa Aniołów sprawujących obrzęd kadzenia przy Ołtarzu (wiadomo bowiem, że w czasie uroczystej Mszy Świętej okadza się Ołtarz).

3. Walka duchów.

Z imieniem Św. Michała Archanioła wiąże się walka, zasługująca słusznie na miano wojny światowej, i to takiej, wobec której każda wojna jest tylko cieniem i drobnym epizodem. Tu zaś toczy się walka duchów, która wre od początku świata, a zakończy się dopiero przy końcu czasów. W walce tej możemy rozróżnić cztery etapy.

Pierwszy rozgrywa się w Niebie. O tym wstępnym boju opowiada nam Apokalipsa: „I zaczęta się wielka bitwa na Niebie: Michał i Aniołowie Jego walczyli ze smokiem, a walczył również smok i aniołowie jego. A nie przemogli, i więcej nie znaleziono dla nich miejsca w Niebie. I zrzucony został ów smok wielki, wąż znany od dawna, ten, którego zowią diabłem i szatanem, i który zwodzi cały świat: „I zrzucony został na ziemię, a aniołowie jego, razem z nim zrzuceni byli” (Ks. Ap. 12, 7-9). Pozostanie dla nas rzeczą niewyjaśnioną, co było powodem tej pierwszej wojny. Prawdopodobnie bunt przeciwko Bogu jednego z najwyższych duchów. Mistrzowie duchowni odnoszą do tego buntu upadek asyryjskiego króla: „Jakieś spadł z Nieba, lucyferze, któryś rano wschodził?… Któryś mówił w sercu swoim: Wstąpię na Niebo, nad gwiazdy Boże wywyższę stolicę moją… Będę podobny Najwyższemu” (Ks. Iz. 14, 12-14). Pierwszy bój zakończył się zwycięstwem Michała Archanioła (o upadku aniołów mówi Pismo Święte w następujących miejscach: Ks. Jud 9; 2 P 2, 4: Łk. 10, 18).

Drugi etap walki rozgrywa się na ziemi. Szatanowi dano nad ziemią pewną moc. Walkę na ziemi rozpoczął on wtedy, gdy Ewę, u przez nią Adama, przywiódł do upadku. Odtąd zaczyna się triumfalny pochód zła na ziemi, a szatan staje się „księciem świata”. Chrystus przedstawia jego moc w przypowieści o mocarzu i mocniejszym od niego. Szatan rozciągnął swoje panowanie na całą ludzkość. Domeną jego stało się pogaństwo ze swym bałwochwalstwem, okrucieństwem i rozpasaniem. Wówczas przyszedł ów mocniejszy: Chrystus. Na Golgocie rozegrał się bój, w którym szatan został pokonany. Wyraźnie mówi o tym Chrystus przed Swą Męką: „Teraz jest Sąd świata, i książę tego świata precz wyrzucony zostanie” (J 12, 31). Również drugi etap walki zakończył się klęską szatana.

Z kolei następuje trzeci etap walki. Jest to walka szatana przeciw Kościołowi, szalejąca aż do końca czasów. O tej naprawdę światowej wojnie opowiada nam bardzo dużo Apokalipsa. Cała ta Księga jest właściwie niczym innym jak dziejami wojny: „Potem ukazał się znak wielki na Niebie. Niewiasta obleczona w słońce i księżyc u jej stóp, a na głowie jej korona z gwiazd dwunastu. A była brzemienna”. Tą niewiasta jest Kościół. „Ukazał się inny znak na Niebie, a oto smok wielki, rudy, mający siedem głów i dziesięć rogów. A na głowach jego siedem koron, a ogon jego ciągnął trzecią część gwiazd niebieskich. I zrzucił je na ziemię, a smok stanął przed niewiastą, która urodzić, aby gdy porodzi, pożreć jej syna… I zapłonął smok gniewem na niewiastę, i odszedł walczyć z resztą jej potomstwa, które strzeże Przykazań Bożych” (Ks. Ap. 12, 1-4. 17). Ta walka toczy się z zaciętością po wszystkie czasy. Diabeł posługuje się też ludźmi. Na usługi jego stoją potęgi polityczne oraz umysłowe, przedstawione w postaci dwóch bestii; na żołdzie jego znajduje się również wielka nierządnica Babilon (cywilizacja). Przy końcu wieków zwiększy się wściekłość ataków szatana i wzmocni się jego walka.

Ten trzeci etap walki rozgrywa się zwłaszcza w naszym sercu. Wojna ta musi się rozstrzygnąć w każdej duszy ludzkiej. Linia frontu przebiegu przez nasze serce. Także i tu toczy się walka duchów: z jednej strony diabeł, z drugiej Michał Archanioł i Jego Aniołowie, Aniołowie Stróżowie, posłani przez niego. Synowie ludzcy, toczcie dobry bój, abyście zdobyli zwycięski wieniec żywota. Nie jesteście zostawieni własnym silom, albowiem Bóg jest z wami. Oto pole walki, przedstawione w psalmie 91/90/: „Padnie u boku twego tysiąc, a dziesięć tysięcy po Prawicy Twojej…” Ty zaś musisz kroczyć przez środek. Ale Bóg „Aniołom Swoim rozkazał o tobie, aby cię strzegli na wszystkich drogach twoich. Na ręku będą cię nosić, byś snadź nie obraził o kamień nogi twojej”. Od wyniku tej walki zawisło twoje wieczne szczęście. Diabla przyrównuje się do psa uwiązanego na łańcuchu; tego tylko ukąsi, kto się do niego przybliży; poza tym jest on bezsilny.

Wreszcie ostatni etap i ostatnia walka. Kończy się ona całkowitą klęską diabła i jego towarzyszów: „A diabeł, który ich zwodził, wrzucony został do jeziora ognia i siarki, gdzie jest też bestia i fałszywy prorok, którzy cierpieć będą dniem i nocą na wieki wieków” (Ks. Ap. 20, 10). „Idźcie precz ode Mnie, przeklęci, w ogień wieczny, który zgotowany jest diabłom i aniołom jego” (Mt 25, 41). Także w tym końcowym boju Wodzem będzie Św. Michał Archanioł. Tak zakończy się ta wielka i jedyna wojna światowa, w której walczącymi stronami są: Bóg i szatan.

***

Mszał Rzymski 1931r.; Mszał Rzymski 1949r.

Uroczystość dzisiejsza jest rocznicą konsekracji kościoła w Rzymie, poświęconego ku czci Aniołów około r. 53o. Św. Michał uważany był za Opiekuna starotestamentowej synagogi, a następnie i Kościoła, który po niej nastąpił, również czci go jako Swego Opiekuna, walczącego o Chwałę Bożą i o zniweczenie złych wpływów szatana. Jemu też Kościół przypisuje objawienie przyszłości, które odebrał Św. Jan w Apokalipsie (Ep.). — Małopolska ma w nim swego głównego Patrona.

Imię Michał oznacza po hebrajsku: „Któż jak Bóg”. Przypomina nam walkę stoczoną w Niebie między Archaniołem Bożym, który zasłużył na postawienie na czele Wojska Anielskiego” i szatanem. Ponieważ przez grzech wpadliśmy pod panowanie szatana, Święty Michał dalej toczy walkę, aby nas wyzwolić (All. i modlitwa po Mszy Św.) To też jemu są podlegli nasi Aniołowie Stróże. Skoro jakiś Chrześcijanin świat opuszcza, prosimy, aby Chorąży Święty Michał wprowadził go do Nieba, dlatego często przedstawiają go z wagą Sprawiedliwości Bożej, na której ważą dusze. Św. Michał często jest wzywany w Liturgii, często przy święceniu kadzidła podczas Mszy Świętej uroczystej, czy to w modlitwach za konających, wreszcie i w Confiteor przyjmuje on wyznanie naszych win. Radujmy się z Opieki Św. Archanioła, Który „stale widzi Oblicze Ojca w Niebiesiech” (Ewangelia).

 

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 29-go września oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskim Martyrologium:

 

 

Przy górze Gargano pamiątka Św. Archanioła Michała, na którego cześć poświęcono tamże niepozorny, ale wielu cudami daleko sławny kościółek.

W Tracji męczeństwo Świętych Eutychiusza, Plauta i Herakleasa.

W Persji śmierć męczeńska Św. Gudelii; ponieważ usiłowaniami swymi nawróciła wielu do Chrześcijaństwa, wzbraniając się jednak sama modłów do słońca i ognia, została za króla Sapora dręczona różnymi sposobami, po czym zdarto jej skórę z głowy, a wreszcie przygwożdżono do pala drewnianego. Tak zyskała sobie prawo chwały wiecznej w Niebie.

Tamże pamiątka Św. Dadasa, Męczennika, krewnego króla Sapora, małżonki jego imieniem Kasdoa i syna ich Gabdelasa, pozbawionych najpierw wszelkich honorów i zaszczytów, a potem wielu mękami porozdzieranych i po długim więzieniu ściętych mieczem.

W Armenii pamiątka Św. Rypsymy, Męczenniczki i Dziewicy z towarzyszkami za króla Tiridatesa.

W Auxerre uroczystość Św. Fraterna, Biskupa i Męczennika.

W Pontecorvo pod Akwinem uroczystość Św. Grimoalda, Kapłana i Wyznawcy.

W Palestynie pamiątka Św. Kwiriaka, Pustelnika.

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2023