Kalendarz liturgiczny

30 Listopada.

Św. Andrzeja Apostoła.

Ryt zdwojony 2 klasy. Szaty czerwone.

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 3.

 

Witaj, krzyżu, przyjmij ucznia

1. Św. Andrzej Apostoł.

Dzień śmierci 30 listopada roku 60 (?).

— Grób pierwotnie w Patras; 3 marca 357 roku przeniesiony do Konstantynopola; od roku 1208 zwłoki jego spoczywają w Amalfi, a głowa w bazylice Św. Piotra.

Obrazy przedstawiają go z ukośnym krzyżem, nazywanym dlatego krzyżem Św. Andrzeja.

— Życie.

Andrzej, brat Piotra Apostoła, był obok Jana pierwszym uczniem, który poszedł za Panem. Ewangelia Św. Jana (zob. 1, 35-42) przepięknie opisuje pierwsze ich spotkanie z Jezusem. Św. Andrzej nie należy co prawda do najbardziej uprzywilejowanych uczniów Jezusa, jak Święci Piotr, Jakub i Jan; Ewangeliści nie opowiadają o nim nic znamiennego (zob. J 6, 8; 12, 22; Mk 13, 3); tradycja jednak (opierając się wprawdzie na apokryfach) sławi jego wielkie umiłowanie Zbawiciela i Jego Krzyża. Kościół wyróżnia go, zamieszczając dwukrotnie jego imię we Mszy (w kanonie i w modlitwie „Libera nos” po Pater noster) oraz w brewiarzu. Opis jego męczeństwa opiera się na apokryfie, nie mającym podstaw historycznych: Sędzia, poganin, wezwał Św. Andrzeja, żeby złożył ofiary bożkom. Święty odpowiedział: „Składam codziennie ofiarę Bogu Wszechmogącemu, Jedynemu i Prawdziwemu; nie mięso bydląt ani krew kozłów, lecz Baranka bez zmazy. Następnie cała rzesza wiernych spożywa Ciało Baranka, On zaś pomimo to pozostaje nienaruszony i żywy”. Rozgniewany tymi słowami Egeasz kazał wtrącić Andrzeja do więzienia. Lud z łatwością mógł go stamtąd uwolnić, on jednak uspokajał tłum i błagał, żeby go nie powstrzymywano w dążeniu do tak gorąco upragnionej palmy męczeńskiej. Gdy go prowadzono na miejsce kaźni, Andrzej ujrzawszy z daleka krzyż zawołał: „O dobry Krzyżu, któryś z członków Chrystusowych wziął ozdobę! Krzyżu, z tęsknotą oczekiwany, gorąco umiłowany, nieustannie poszukiwany, a wreszcie dla spragnionej duszy przygotowany: zabierz mnie spośród ludzi i zawiedź mnie do mego Mistrza, aby przez ciebie przyjął mnie Ten, Który przez ciebie mnie odkupił”. Potem przybito go do krzyża. Dwa dni jeszcze żył, nie przestając głosić Nauki Chrystusa, aż w końcu odszedł do Tego, do Którego nawet śmiercią pragnął się upodobnić. Wartość tego legendarnego opisu męczeństwa Świętego polega na tym, że przekazuje on wiadomość o mistyce krzyża późniejszych czasów. Natomiast śmierć męczeńska Św. Andrzeja na ukośnym krzyżu za rządów prokonsula Egeasza nie mija się z wiarygodną wiadomością. Oby Św. Andrzej, nauczyciel Kościoła, wyjednał nam tę Łaskę, byśmy we własnych naszych krzyżach umieli witać i naśladować Ukrzyżowanego.

2. Brewiarz.

Antyfony i responsoria Brewiarza opierają się na aktach apokryficznych Św. Andrzeja. We wszystkich przewija się motyw Krzyża.

„Witaj, Krzyżu, uświęcony ciałem Chrystusowym, przyozdobiony jego członkami, jak drogimi kamieniami!”

„Nie dopuść, Panie, abym ja, sługa twój, był od ciebie odłączony; oto nadchodzi godzina, w której ciało moje oddane będzie ziemi, a ty każ mi przyjść do ciebie”.

„Z oczyma wzniesionymi w niebo modlił się Św. Andrzej i wołał głosem wielkim: Tyś Bogiem moim, któregom oglądał; nie dopuść, abym przez niesprawiedliwego sędziego został zdjęty z krzyża, albowiem poznałem Moc Krzyża Świętego. Tyś, o Chryste, Mistrzem moim, Którego umiłowałem, Któregom poznał, Którego wyznałem; wysłuchaj więc tej ostatniej prośby mojej”.

Podczas gdy ułożone w późniejszych czasach modlitwy Brewiarza opierają się na aktach apokryficznych, teksty klasycznej Mszy są od nich niezależne.

3. Msza (Mihi autem).

Ośrodkowym punktem tej Mszy jest drugie i ostateczne powołanie Apostoła nad jeziorem Genezaret (Ewangelia). Powołanie to, tak pięknie ukazane w antyfonie na Komunię Świętą, stanowi rdzeń akcji świątecznej: „Pójdźcie za Mną!” Słowa te zwrócone są także do nas, my zaś opuszczamy wszystko i idziemy za Jezusem do Stołu Pańskiego. Zapowiedź: „Sprawię, że staniecie się rybakami ludzi” odnosi się przede wszystkim do kapłanów, którzy jako posłani przez Boga rybacy mają zagarniać w sieć Kościoła Bożego dusze ludzkie „pisciculi”. Oni to są głosicielami Wiary. Takie jest również znaczenie dość trudnej do zrozumienia Epistoły. Wiara jest konieczna dla wszystkich, zarówno żydów, jak i pogan. Potrzeba jednak, aby ją ludziom głosili wysłańcy Boży, spośród których jednym z najznamienitszych jest Św. Andrzej.

Pozostałe teksty Mszy nawiązują ogólnie do roli Apostołów. Introit i antyfona na Ofiarowanie wysławiają Apostołów jako przyjaciół Chrystusa i książąt królestwa Bożego, Graduał zaś jako synów królewskiej Matki Kościoła. — Także i ludzie świeccy powinni dziś usłyszeć z ust Pana słowa o „rybakach ludzi”, bo i oni mają łowić dusze dla Boga: przykładem, miłością, spełnianiem obowiązków, a nawet słowem.

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; Mszał Rzymski 1949r.

Św. Andrzej był przede wszystkim apostołem i miłośnikiem Krzyża. Wychowany w twardej szkole Jana Chrzciciela, był on jednym z pierwszych uczniów Jezusa. Epistoła i Ewangelia mówią nam o powołaniu Św. Andrzeja, który pierwszy z Apostołów poznał Chrystusa Pana. Na Jego wezwanie opuszcza natychmiast swe sieci, by odtąd łowić ludzi (Ewangelia). — Głos jego rozszedł się po wszystkiej ziemi, ogłaszając pokój (Epistoła). — Po Zesłaniu Ducha Świętego naucza w Palestynie, następnie opowiada Ewangelię Scytom, w końcu głosi Chrystusa w Epirze i Tracji. Mało wiemy o jego działalności apostolskiej, zmarł prawdopodobnie w Patras w Achai (Grecja). Zwłoki jego złożone początkowo w Konstantynopolu, zostały przeniesione w 1210 r. do katedry w Amalfi koło Neapolu. Relikwie są również w Rzymie.

 

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 30-go listopada oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskim Martyrologium:

 

W Patras w Achai męczeństwo Św. Andrzeja, Apostoła, co w Tracji i Scytii głosił Ewangelię. Pojmany przez prokonsula Egeasza, został najpierw uwięziony, potem najokrutniej ubiczowany, a wreszcie do krzyża przygwożdżony, na którym żył jeszcze dwa dni, pouczając zeń lud zebrany. Skoro potem błagał Pana Boga o Łaskę skonania na krzyżu, otoczył go blask niebieski, który znikł wtedy dopiero, gdy Święty oddał Panu Bogu ducha.

W Rzymie uroczystość Świętych Kastulusa i Euprepeta, Męczenników.

W Konstantynopolu pamiątka Św. Maury, Dziewicy i Męczenniczki.

Również pamiątka Św. Justyny, Dziewicy i Męczenniczki.

Pod Saintes we Francji uroczystość Św. Trojana, Biskupa, męża wielkiej świętobliwości. Wielka liczba cudów, dziejących się dziś jeszcze na ziemskim grobie jego, jest jasnym dowodem, że dusza jego przebywa w Niebie.

W Rzymie uroczystość Św. Konstancjusza, Wyznawcy, który dla stanowczego występowania przeciw pelagianom, wiele wycierpiał w ich wichrzeniach, tak iż słusznie policzono go między Świętych Wyznawców.

W Palestynie pamiątka Św. Zozyma, Wyznawcy, poważanego wielce za cesarza Justyna dla świętobliwości i cudów.

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2023