Kalendarz liturgiczny

4 Grudnia.

Św. Piotra Chryzologa, Biskupa, Wyznawcy i Doktora Kościoła; Św. Barbary, Dziewicy i Męczenniczki; Poniedziałek I Tygodnia Adwentu — dzień ferialny

Ryt zdwojony. Szaty białe/czerwone.

 

 

Źródło: Pius Parsch „Rok Liturgiczny”, Poznań 1956, t. 1

 

Doktorzy Kościoła są zwiastunami nadchodzącego Króla

1. Św. Piotr Chryzolog, Biskup, Wyznawca i Doktor Kościoła Świętego. 

Dzień śmierci 2 grudnia około

— Grób w Imola (w prowincji Bologna), jego rodzinnym mieście, gdzie też i zmarł; ręka jego jest przechowywana w Rawennie, gdzie był biskupem. Święto ku jego czci, obchodzone początkowo tylko w Rawennie, zostało w 1729 r. rozszerzone na cały Kościół.

— Życie. Cudowne widzenie, które miał Ojciec Święty (wspomina o tym dzisiejsza Kolekta), przyczyniło się do nominacji Świętego w 433 r. na biskupa Rawenny. Żył on w bliskich stosunkach z Papieżem Leonem I. Niepospolity dar wymowy zjednał mu przydomek „Złotoustego” — „Chryzologus” . Kiedy miewał kazania do wiernych, przemawiał tak potężnie, że następnie głos nieraz mu nie dopisywał; stało się to kiedyś w czasie kazania o niewieście na krwotok cierpiącej. Słowa biskupa zrobiły tak silne wrażenie na słuchaczach, mieszkańcach Rawenny, że przerwę wypełniały ich ciche i głośne modlitwy i łzy, a Święty dziękował potem Panu, iż braki w jego kazaniu posłużyły w ten sposób ku zbawieniu dusz i wzmożeniu miłości. Znane są również jego słowa: „Kto pragnie żartować z szatanem, nie może radować się z Chrystusem”. Św. Piotr pozostawił po sobie 176 kazań, które w wyjątkach czytamy w Brewiarzu. Jest on przede wszystkim kaznodzieją Łaski. Rawenna, jego stolica biskupia, posiada dziś jeszcze skarby starochrześcijańskiej sztuki liturgicznej z tamtych czasów.

— Zastosowanie. Chętne i ofiarne czytanie i słuchanie homilii oraz kazań należy do chrześcijańskiego życia liturgicznego. Słuchacze Św. Piotra Chryzologa są dla nas niezwykłym pod tym względem przykładem. Natomiast osoba Św. Biskupa powinna być dla nas podnietą i wskazówką do należytego przyjmowania Słowa Bożego. Jak szukamy głoszonego nam Słowa Bożego? Jak je cenimy czy to w Liturgii, czy poza nią?

2. Św. Barbara, Dziewica i Męczenniczka.

Dzień śmierci według Martyrologium 4 grudnia, około 300 roku.

— Grób, jak mówi jedno podanie, w Piacenza (diecezji Torcello), według innego w Kijowie, w klasztorze Św. Michała.

— Obraz. Przedstawia się Św. Barbarę zazwyczaj z kielichem i Hostią w ręku, z wieżą o trzech oknach oraz z mieczem. Święto jej do kalendarza rzymskiego wprowadzono w XII stuleciu; jednakże kult jej sięga dawniejszych czasów.

— Życie. Barbara jak głosi legenda pochodziła z Nikomedii, była córką bogatego poganina, bałwochwalcy. Piękność jej sprawiła, że ojciec zamknął ją w wieży, aby ją uchronić od nagabywań mężczyzn. Barbara ślubowała panieństwo, a na cześć Trójcy Świętej kazała wykuć trzecie okno w swej wieży, a swoją celkę przyozdobiła Krzyżem. Rozgniewało to do tego stopnia jej ojca, że chciał ją przebić własnym mieczem; cudem tylko uniknęła śmierci. Kiedy zaprowadzono Św. Barbarę przed sędziego, musiała znieść wiele tortur. Wreszcie rodzony ojciec ściął ją własnoręcznie; jego samego jednak dosięgła natychmiast kara Boża. — Kult Świętej Dziewicy jest szeroko rozpowszechniony jako patronki artylerzystów i górników. Przede wszystkim prosimy ją o zachowanie od nagłej śmierci.

W wielu okolicach zrywa się dziś tzw. „gałązkę Św. Barbary” z drzewa wiśniowego i wkłada ją do wody, by zakwitła w dzień Bożego Narodzenia. Zwyczaj ten kryje w sobie głęboką myśl religijną: „Różdżka z korzenia Jessego i kwiat z korzenia jego” — to symbol Chrystusa, którego otaczamy troskliwą opieką w Adwencie, a który rozkwitnie w dzień Bożego Narodzenia.

3. Msza (In medio, wspólna na uroczystość Świętego Doktora Kościoła): „Pośrodku kościoła otworzył usta jego”; te słowa wyrażają wielkie znaczenie kazań jako Słowa Bożego. Dzisiaj kaznodzieją jest Św. Piotr Chryzolog, jutro będzie nim kto inny, proboszcz albo inny kapłan, ale zawsze Sam Chrystus przemawia przez ich usta. Zawsze prawdziwe są słowa: „Głoś naukę, nalegaj w porę czy nie w porę, przekonywaj, proś, karć ze wszelką cierpliwością i nauką” (Epistoła). Czcimy w tej Mszy Świętej śmierć naszego Świętego, w którym urzeczywistniły się piękne słowa Apostoła: „Toczyłem dobry bój, zawodu dokonałem, Wiarym dochował. Na ostatek odłożony mi jest wieniec sprawiedliwości, który mi wręczy Pan, Sędzia Sprawiedliwy w On Dzień, a nie tylko mnie, ale i tym, którzy miłują przyjście jego”.

W Ofierze Świętej staje Pan przed nami, mając w ręku dwie korony: jedną dla Świętego, drugą dla mnie. Przewodnią myślą Mszy w uroczystość Świętego jest udział w cierpieniu, ale również i w Chwale. Jest to prawdziwa Komunia, łącząca nas także ze Świętym. Piotr otrzymał pięć talentów i do Przyjścia Pana zyskał drugie pięć. Mógł więc rzeczywiście w szczęściu obchodzić przybycie Chrystusa; my również nie powinniśmy z próżnymi rękoma stanąć przed Królem. Piotr użycza nam ze swego bogactwa.

III. PONIEDZIAŁEK PO 1 NIEDZIELI ADWENTU

Jak stało się nierządnicą miasto wierne

1. Czytanie adwentowe. 

W czasie modlitwy nocnej (Jutrzni) czytamy znowu surowe kazanie pokutne Proroka. Przemawia on do Jeruzalem i ludu żydowskiego, Liturgia zaś ma na myśli Kościół i duszę (Ks. Iz. 1, 16-28). Tekst ten przypomina nam niedzielną Epistołę i ma nas przebudzić. Zanim zaczniemy się modlić: „Adveniat Regnum Tuum”, musimy oczyścić dom naszej duszy od złych duchów. Takiemu właśnie oczyszczeniu służy to czytanie. Adwent jest czasem odnowy życia, zmiany obyczajów. Pozwólmy zatem przemówić surowo Prorokowi:

„Omyjcie się, czystymi bądźcie,

usuńcie złość myśli waszych sprzed oczu moich;

przestańcie źle czynić, uczcie się czynić dobrze,

szukajcie sądu, wspomagajcie uciśnionego,

czyńcie sprawiedliwość sierocie, brońcie wdowy!

A przyjdźcie i prawujcie się ze mną!” — mówi Pan.

„Choćby były grzechy wasze jak szkarłat, jak śnieg wybieleją;

i choćby były czerwone jak karmazyn, będą białe jak wełna.

Jeśli zechcecie, a posłuchacie mnie, dóbr ziemi pożywać będziecie.

Ale jeśli nie zechcecie, a mnie do gniewu przywiedziecie,

miecz was pożre, bo Usta Pańskie mówiły”.

I naprawdę tak jest: w rękach naszych spoczywa życie i śmierć; możemy wybierać. Obyśmy wybrali życie! — Czytamy teraz bolesną skargę na niewierną oblubienicę Bożą, Jeruzalem. Jest to odwrotna strona słów „Adveniat Regnum Tuum”, skarga Boga na moją niewierną duszę, Boże miasto i Bożą oblubienicę:

„Jak stało się nierządnicą miasto wierne, pełne sądu?

Sprawiedliwość mieszkała w nim, a teraz mężobójcy.

Srebro twoje obróciło się w żużle, wino twoje zmieszało się z wodą.

Książęta twoi niewierni, towarzysze złodziei;

wszyscy miłują dary i idą za nagrodą.

Sierocie nie czynią sprawiedliwości, a sprawa wdowy nie przychodzi przed nich.

Przeto mówi Pan, Bóg Zastępów, Mocny Izraelów:

„Ach, pocieszę się na nieprzyjaciołach swoich i pomszczę się na przeciwnikach moich!

I obrócę rękę swoją na ciebie,

i wypalę do czysta żużle twoje, i usunę wszystką cynę twoją.

I przywrócę sędziów twoich, jak przedtem byli, a radców twoich jak za dawna.

Potem będziesz nazwane miastem sprawiedliwego, miastem wiernym.

Syon przez sąd odkupiony będzie i przywiodą go znów przez sprawiedliwość”.

I zetrze występnych i grzeszników razem,

a którzy Pana opuścili, będą wyniszczeni”.

Jak widzimy, Liturgia uderza w najgłębszy ton adwentowej pokuty

2. Śpiewy adwentowe. 

Śpiewy te są bardziej pozytywne i radosne aniżeli czytanie. Pierwsze responsorium jutrzni opiewa Maryę, drugie jest pieśnią radości na Przyjście Chrystusa, a trzecie łączy surowość proroctwa z radosnym widokiem zbawienia:

„Przyjmij to Słowo, Maryo Dziewico,

które ci Anioł przyniósł od Pana;

oto poczniesz i porodzisz Tego, Który jest zarazem Bogiem i Człowiekiem.

Błogosławiona będziesz między wszystkimi niewiastami;

porodzisz wprawdzie Syna, ale Dziewictwo Twoje nie dozna uszczerbku;

będziesz w stanie błogosławionym, a jednak pozostaniesz zawsze Matką nienaruszoną”. (Resp. 1)

Drugie Responsorium jest pieśnią radosną z powodu przyjścia Łaski.

„Niech się weselą Niebiosa i niech się raduje ziemia;

brzmijcie, góry, chwałą: albowiem Pan nasz przyjdzie!

I zmiłuje się nad ubogimi swymi;

za dni jego wzejdzie sprawiedliwość i obfitość pokoju”. (Resp. 2)

„Obcy nie będą więcej przechodzić przez Jeruzalem;

gdyż w ów dzień góry będą sączyć słodkość,

a pagórki popłyną mlekiem i miodem, mówi Pan.

Bóg przyjdzie od Libanu, a Święci od mrocznej i lesistej góry”. (Resp. 3)

O wschodzie słońca dzwoni Kościół na Anioł Pański (ant. do Benedictus):

„Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi, i poczęła z Ducha Świętego, alleluja”.

O zachodzie słońca niesiemy pociechę poniżonemu Jeruzalem (ant. do Magnificat):

„Podnieś oczy, Jeruzalem, i zobacz Potęgę Króla: oto przychodzi Zbawiciel, by cię od więzów uwolnić”.

Jeżeli z powyższych tekstów i pieśni spróbujemy złożyć mozaikę dla naszych rozważań, uderzy nas wielki kontrast barw; barwa ponura i smutna: to niewierna oblubienica Boża, dusza odwrócona od Boga, dusza bez Łaski; barwa jasna i radosna: to wspaniałe Królestwo Boże, dusza obdarzona Łaską. Te dwie barwy jednak nie przeciwstawiają się sobie zbyt ostro. Niewierna bowiem ma się stać znowu Królestwem Bożym. Dlatego też nie słyszymy przekleństwa i Wyroku Sędziego, lecz zawsze tylko pełne miłości nawoływanie Zbawcy i Oblubieńca. Te dwie różne barwy łączy barwa trzecia: miła postać niewieścia, dziewicza Matka Boża, wzór gotowości na przyjęcie Łaski.

3. Przeżywanie Adwentu. 

Adwent jest najbardziej rodzinnym czasem roku. Niejeden z nas wraca myślą do lat dziecinnych, kiedy to trzymając się matczynej ręki podążał do kościoła. Było jeszcze ciemno. Droga prowadząca do Domu Bożego była zmarznięta i pokryta śniegiem. A gdy w przepełnionym kościele rozległo się chóralne „Spuśćcie nam na ziemskie niwy”, czuło się całą duszą, że Boże Narodzenie już blisko.. Dla naszego życia wewnętrznego Adwent jest chyba najbardziej owocnym i najpiękniejszym czasem roku: to zespolenie tęsknoty, radości i powagi bliższe jest sercu ludzkiemu niż czas Wielkiego Postu.

Oto trzy rady dla lepszego przeżywania Adwentu:

1. Pielęgnuj starannie ducha adwentowego.

Jest on cichy, skłonny do skupienia, wejścia w siebie. Wyobraź sobie Najświętszą Maryę Pannę w ostatnich miesiącach przed Narodzeniem Pana, spojrzyj w Jej Serce, Ona cię nauczy ducha Adwentu. W Adwencie jest dużo śpiewów; Liturgia pokazuje więc, że dominuje w nim uczucie. Nie zaniedbuj przeto pieśni adwentowych, zarówno ludowych, jak i liturgicznych. Wprzęgnij wszelkie siły duszy i ciała w służbę Adwentu: Liturgia dostarczy ci wiele myśli o Adwencie. Otwórz tylko księgę Izajasza; nastrój adwentowy stwarzają także Introity Mszy adwentowych oraz liczne i piękne Responsoria. Wzbudzaj w sobie tęsknotę i oczekiwanie adwentowe. Przestawaj często z dziećmi: ich oczekiwanie i tęsknota do Dzieciątka to wzór, jak naprawdę oczekiwać Narodzenia Pana. Oko niech chętnie ogląda adwentowe obrazy, a ucho niech chętnie słucha adwentowych dźwięków, słów, motywów i pieśni. Powinieneś powziąć również adwentowe postanowienia: wcześniejsze wstawanie, ofiary w ciągu dnia…

2. Godzina wieczorna w Adwencie.

Sama natura w tym czasie spowita jest w mgłę i mrok, toteż wieczór, noc jest symbolem Adwentu. Piękna pieśń adwentowa mówi: „Świat przez grzechy nieszczęśliwy wołał w nocy głębokiej”. Coraz dłuższe w Adwencie noce mają swój własny, swoisty charakter. Szczególnie godzina wieczorna może służyć do rozwijania ducha Adwentu. Jak ją należy spędzić? Na osobności lub w małym gronie. Można śpiewać pieśni adwentowe, a zwłaszcza czytać proroka Izajasza. Gdzieniegdzie istnieją piękne adwentowe zwyczaje.

Trzecią radę, Roraty, omówimy w dniu następnym.

† † †

Mszał Rzymski 1931r.; Mszał Rzymski 1949r.

I. Św. Piotra Chryzologa, Biskupa, Wyznawcy i Doktora Kościoła Świętego.

Niepospolity dar wymowy św. Piotra zjednał mu nazwę Chryzologa, czyli „Złotomównego”. Cudowne ukazanie Św. Piotra Apostoła, Papieżowi Sykstusowi III (o czym wspomina modlitwa – Kolekta) przyczyniło się do nominacji jego na biskupa Rawenny (433). Rozwinął on wspólnie z Papieżem Leonem I działalność w obronie dogmatu o dwóch Naturach Chrystusa. Sławne jest jego powiedzenie: „Kto z diabłem żartuje, nie może się cieszyć z Chrystusem”. Umarł w 450 r. w Imoli (Włochy).

Słuchajmy chętnie Słowa Bożego.

II. Św. Barbary, Panny Męczennicy.

O tej wielkiej męczennicy z III lub IV wieku, Patronce górników nie wiele wiemy; Martyrologium Rzymskie mówi: W Nikomedii męczeństwo Św. Barbary dziewicy, która w prześladowaniu Maksymina, po okrutnym w ciemnicy głodzeniu, świecami paleniu, piersi obcięciu i innych mękach, mieczem dokonała męczeństwa. Jest ona również patronką dobrej śmierci jak wspomina modlitwa własna dla niektórych diecezji.

III. Podczas Adwentu, kiedy się odprawia jakąkolwiek Mszę świąteczną czyni się komemorację ferii przez odmawianie kolekty z poprzedniej niedzieli, z wyjątkiem Suchych dni, które mają, własną, kolektę. W tygodniu zaś, gdy nie ma Mszy własnej, odmawia się mszę niedzielną.

MSZA WOTYWNA O N. M. P. NA CZAS ADWENTU (zwana u nas Roratami).

 

 

† † †

 

 

 

Z MARTYROLOGIUM RZYMSKIEGO (1956R.)

 

 

Dnia 4-go grudnia oprócz tego obchodzi Kościół Święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w Rzymskim Martyrologium:

 

Uroczystość Św. Piotra Chryzologa, Biskupa i Wyznawcy, wspomnianego już dnia 2-go b. m.

W Nikomedii męczeństwo Św. Barbary, Dziewicy w prześladowaniu za Maksymiana; poniosła srogie więzienie, palono ją pochodniami, ucięto jej piersi i przecierpiała jeszcze wiele innych męczarń. W końcu ściętą została ręką własnego ojca. — W Konstantynopolu pamiątka Św. Teofana i towarzyszów jego.

W prowincji Poncie pamiątka Św. Melechusza, Biskupa i Wyznawcy, czcigodnego nie tylko dla obfitej wiedzy, ale więcej jeszcze dla wielkości ducha i czystości serca.

W Bolonii uroczystość Św. Feliksa, Biskupa, spełniającego przy kościele mediolańskim za czasów Św. Ambrożego urząd diakona.

W Anglii uroczystość Św. Osmunda, Biskupa i Wyznawcy.

W Kolonii uroczystość Św. Anno, Arcybiskupa.

W Mezopotamii pamiątka Św. Marutasa, Biskupa, który Kościół Katolicki w Persji, prawie całkowicie zniszczony podczas prześladowania za króla Izdegerda, znowu podniósł i dla cudów swoich zażywał poważania nawet u nieprzyjaciół.

W Parma uroczystość Św. Bernarda, Kardynała, Biskupa tegoż miasta, z Zakonu Wallombrozjan.

 

 

 

 

 

 

A gdzie indziej wielu innych Świętych Męczenników i Wyznawców oraz Świętych Dziewic.

R. Deo gratias.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© salveregina.pl 2023