Źródło: O. Bernardyn Goebel OFMCap. – PRZED BOGIEM. Rozmyślania na wszystkie dni roku kościelnego. T. I., 1965r.

 

 

UWAGA!

W Wielki Piątek zgodnie z kan. 1252 § 2, zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 roku jako nadal obowiązującym, obowiązuje POST ŚCISŁY. Również w Wielką Sobotę obowiązuje POST ŚCISŁY! Szczegóły o obowiązujących postach są opublikowane w wpisie: Nauki katolickie o Wielkim Poście. 

 

 

 

 

Rozmyślanie. 

UKRZYŻOWANY UWIELBIONY

 

Wielki Piątek jest w Liturgii Kościoła Świętego i w pobożności katolickiego ludu dniem najgłębszego współczucia dla cierpiącego i umierającego Zbawiciela. Ale już w wielkopiątkowej żałobie zaczyna brzmieć coś z nadchodzącej radości Wielkanocy. Pełne miłości przeżywanie Męki Pańskiej, ciche i pełne nadziei oczekiwanie na Jego i nasz triumf: oto prawdziwa treść Wielkiego Piątku.

 

1. Zbawiciel ukrzyżowany.

 

Kościół Święty nie odprawia dzisiaj Ofiary Świętej. Wzrok nasz ma być nieustannie zwrócony ku krwawej Ofierze Golgoty. Kościół Święty umie po mistrzowsku pomóc nam w przeżywaniu tego wielkiego wydarzenia. Liturgia wielkopiątkowa jest wzorowana na Mszy Świętej. Jak Msza Święta składa się z części wstępnej, z akcji ofiarnej i uczty ofiarnej, tak też w Liturgii Wielkopiątkowej mamy trzy części: część wstępną Mszy Świętej pierwotnej, prastarej postaci, zamiast Konsekracji odsłonięcie i adorację Krzyża, oraz Ucztę Eucharystyczną.

Już część wstępna wywiera głębokie wrażenie. Kapłan i lewici przystępują do ołtarza przybrani w czarne stuły. Ołtarz jest obnażony, nie ma na nim krzyża, ani świeczników. U stopni ołtarza wszyscy trzej padają krzyżem na ziemię i trwają kilka chwil w tej postawie pokory i uniżenia. Jest to symbol smutnego stanu ludzkości przed Odkupieniem. Wreszcie kapłan wstaje i odmawia modlitwę, w której błaga o zjednoczenie z cierpiącym Zbawicielem, aby dostąpić zjednoczenia z Panem Bogiem przez Łaskę. Dwie lekcje ze Starego Testamentu (Oz 6, 1-6; Wyj 12, 1-11) zapowiadają wielkie Dzieło Odkupienia Bożego i wskazują na Chrystusa Pana, Baranka Wielkanocnego, dla nas zabitego. Obu lekcjom towarzyszy odpowiedni śpiew, oraz modlitwa o zachowanie nas od zaślepienia i dopuszczenie do udziału w Zmartwychwstaniu. Następuje opis Męki Pańskiej według Św. Jana, w którym przeżywamy całą głębię Cierpienia Pana Jezusowego. Oczom duszy naszej ukazuje się obraz Ukrzyżowanego Zbawiciela. Jego Serce obejmowało zbawczą miłością cały świat, wszystkich ludzi, wszelkie ich potrzeby. Dlatego Kościół Święty także w Miłości Macierzyńskiej obejmującej wszystkich i wszystko, kieruje dziś do Ojca Niebieskiego dwanaście wielkich modlitw błagalnych. Te wstrząsające modlitwy stanowią punkt szczytowy pierwszej części Liturgii Wielkopiątkowej.

— Zastosowanie. Życie chrześcijańskie, a szczególnie życie zakonne i kapłańskie, jest umieraniem z Chrystusem Panem, dlatego powinno posiadać w sobie powagę Wielkiego Piątku. Ta powaga jednak nie może mieć w sobie nic ponurego, pesymistycznego. Powinna być, jak mówi Apostoł, smutkiem „według Boga” (2 Kor 7, 10). Powinna „radować się w nadziei” (Rz 12, 12). I to tym bardziej, im poważniej pojmujemy współumieranie z Chrystusem Panem. 

— Postanowienie. Przeżywać z Chrystusem Panem Jego Mękę, w Liturgii i w praktykach pokutnych Wielkiego Piątku.

 

2. Triumf Króla.

 

W opisie Męki Pańskiej Św. Jan wyraźniej niż inni Ewangeliści podkreśla Boską Godność Królewską Cierpiącego Zbawiciela. W Ogrodzie Oliwnym Pan Jezus jednym słowem pełnym Majestatu powala na ziemię tych, którzy przyszli Go pojmać, podkreślając wyraźnie, że dobrowolnie podejmuje Cierpienie (J 18, 6-11). Przed sądem Piłata uroczyście stwierdza swą godność królewską (J 18, 37). Na Jego Krzyżu przybito napis w trzech językach, głoszący, że jest Królem: „Jezus z Nazaretu, Król Żydowski” (J 19, 19-22). W drugiej części Liturgii Wielkopiątkowej podejmuje Kościół Święty myśl o królewskiej godności Zbawiciela i wymownie ją podkreśla. Najpierw w ceremonii odsłonięcia Krzyża Świętego. Kapłan odsłania wizerunek Ukrzyżowanego, wstępując kolejno na wyższe stopnie ołtarza i śpiewając przy tym coraz wyższym głosem: „Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło Zbawienie świata”. Za każdym razem obecni klękają i odpowiadają: „Pójdźmy, pokłońmy się!” Cześć Krzyżowi oddają najpierw kapłani i ministranci, następnie cały lud. Każdy przystępuje do Krzyża przyklękając trzykrotnie i całuje Rany Stóp Zbawiciela. Podczas adoracji Krzyża chór śpiewa tzw. Improperia, czyli wzruszające skargi Zbawiciela na niewdzięczność ludzi. Odnoszą się one również do nas. Sam Zbawiciel przypomina nam wszystkie dowody Swej Miłości, za które odpłaciliśmy niewdzięcznością, popełniając grzechy.

„Ludu mój, ludu, cóżem ci uczynił?

lub czym cię zasmucił? odpowiedz mi!

 

Czy dlatego, że cię na pustyni

przez czterdzieści lat prowadziłem,

karmiłem manną i wprowadziłem do ziemi doskonałej,

przygotowałeś krzyż Zbawcy swemu?

 

Poiłem ciebie wodą tryskającą ze skały,

a tyś mnie napoił żółcią i octem.

Dałem ci berło królewskie,

a tyś mi włożył na głowę koronę cierniową.

 

Wywyższyłem cię mocą wielką,

a tyś mnie zawiesił na szubienicy krzyża.

 

Ludu mój, ludu, cóżem ci uczynił?

lub czym cię zasmucił? odpowiedz mi!”

 

Następuje antyfona, głosząca triumf Krzyża: „Wielbimy Krzyż Twój, Panie: chwalimy i wysławiamy Twoje Święte Zmartwychwstanie, przez to drzewo bowiem przyszła radość na świat cały”. Na koniec śpiewa się wspaniały hymn Pange lingua: „Wysławiajcie usta Chwałę walki Chrystusa, opowiadajcie triumf Krzyża i zwycięstwo, które Śmiercią Swą odniósł Zbawiciel świata”.

Zakończeniem Liturgii Wielkopiątkowej podejmuje jest uroczysta Komunia Święta kapłanów i wiernych. Diakon przynosi z bocznej kaplicy Święte Postacie. Kapłan odmawia wspólnie z wiernymi Ojcze nasz i modlitwy przed posiłkiem Eucharystycznym. Wszyscy spożywają Ciało Pańskie, owoc świętego drzewa Krzyża.

Tak więc wielkopiątkowa żałoba Kościoła, jakkolwiek bardzo głęboka, nie przygnębia jednak. Serdeczna i głęboka, kończy się radosną nadzieją: Przez Krzyż do Nieba!

— Zastosowanie. Apostoł pisze: ,,Niezawodna to nauka: bo jeśliśmy współumarli, razem też żyć będziemy, jeśli wytrwamy, razem z Nim też królować będziemy” (2 Tym 11-12). I dla nas tak samo jak dla Zbawiciela, po goryczy Wielkiego Piątku nastąpi radosna Wielkanoc bez końca.

— Postanowienie. Wytrwać ze Zbawicielem na krzyżu pokuty, w nadziei przyszłego udziału w Jego triumfie.

 

 

Modlitwa.

Zbawicielu Ukrzyżowany! Serdeczne dzięki Ci składam za Twą Mękę i Śmierć, którymi odkupić nas raczyłeś. Za pośrednictwem Matki Twej Bolesnej proszę Cię, pozwól mi uczestniczyć w Krzyżu Twoim, abym kiedyś mógł mieć udział w Wiekuistej Chwale Zmartwychwstania. Amen.

 

 

 

 

Postanowienie.
Odmawiać będę każdego dnia w czasie Postu Wielkiego psalm:
z taką, o ile być może, pokorą i skruchą, jak pokutujący król Dawid.